Γιατί κρύβουν τον επανυπολογισμό των συντάξεων – Κρυφές μειώσεις, «μαγειρέματα» και «κόλπα» με τις προσαυξήσεις

Κοροϊδία η φιλολογία της κυβέρνησης για τη μη κατάργηση (από 1/1/2019) των προσωπικών διαφορών! Λόγια χωρίς ουσία, αφού ο επανυπολογισμός τελεί κάτω από άκρα μυστικότητα και κανείς ακόμα (επισήμως) δεν γνωρίζει τις «προσωπικές διαφορές» και τι ποσά πρόκειται να περικοπούν! Και παρά το γεγονός ότι ο επανυπολογισμός είναι έτοιμος από τις 30/9/2017 και θα έπρεπε να δημοσιευτεί στις 31/12/2017, σκοπίμως και παρανόμως αποκρύπτεται και δεν ανακοινώνεται.

Γράφει ο Κώστας Νικολάου*

Καλοστημένο κόλπο, λοιπόν, με προφανείς σκοπούς, καθώς από τον επικείμενο επανυπολογισμό δεν προκύπτουν τα αναμενόμενα ποσά των 1,8 δισ. ευρώ! Σε ατομικό επίπεδο, οι μικρές συντάξεις (των 500 ευρώ) μειώνονται έως και πάνω από 100 ευρώ! Οι μεγαλύτερες (λόγω υπέρτερων εισφορών) προσαυξάνονται έως και πάνω από 200 ευρώ! Ενώ το γενικό αποτέλεσμα, δηλαδή, το ισοζύγιο μεταξύ των μειώσεων και των προσαυξήσεων, ισοσκελίζει!

Κρυφές μειώσεις ύψους 2,5 δισ. ευρώ

Σε αναζήτηση, λοιπόν, νέου τρόπου εφεύρεσης των 1,8 δισ. ευρώ (που μαζί με το ΑΚΑΓΕ – ΕΟΠΥΥ – ΕΦΟΡΙΑ) φτάνουν τα 2,5 δισ. ευρώ, όλα δείχνουν ότι δεν θα δούμε το «νόμιμο» επανυπολογισμό, αλλά κρυφές μειώσεις ύψους 2,5 δισ. ευρώ! Θα εμφανίσουν, δηλαδή, έναν επανυπολογισμό «μαϊμού», όπως και με τις επικουρικές, με επικρατέστερο σενάριο να εξαιρέσουν τις προσαυξήσεις ή μέρος αυτών και οι οποίες προσεγγίζουν τα ποσά αυτά!

Όμως να τα πάρουμε από την αρχή:

Νόμος 4387/2016

Υπενθυμίζουμε την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), με την οποία οι περικοπές των συντάξεων και των δώρων κρίθηκαν αντισυνταγματικές και καλεί την κυβέρνηση να διορθώσει. Αντ΄ αυτού, ο Νόμος 4387/2016 (Κατρούγκαλου) «νομιμοποιεί» τις παράνομες περικοπές, αφού οι συντάξεις στο εξής αναλογούν κάτω και από τα όρια των μνημονιακών περικοπών. Καταργεί την 13η – 14η σύνταξη, ωστόσο, προσαυξάνεται το ανταποδοτικό μέρος σε όσους έχουν καταβάλει εισφορές για το λόγο αυτό. Ενώ οι παλαιές συντάξεις εξισώνονται με τις νέες, χωρίς όμως να μειώνονται από τα καταβαλλόμενα ποσά.

Επανυπολογισμός – διαφορές

Να ξεδιαλύνουμε καταρχήν τους όρους «διαφορές» και «προσωπικές διαφορές»:

Διαφορές: Οι διαφορές μεταξύ παλαιών και νέων συντάξεων είναι δεδομένες καθώς μαζί με την κατάργηση της 13ης – 14ης σύνταξης και των οικογενειακών επιδομάτων ξεπερνούν κατά πολύ το 40%. Η σύγκριση συνεπώς και για να είναι αληθής, θα πρέπει στο αρχικό ποσό των παλαιών συντάξεων να προστίθεται και η 13η – 14η σύνταξη (Χ14/12) ή κατά 16,7%.

Παράδειγμα: Έστω συνταξιούχος (35ετη και 2.000 μισθό) είχε αρχική σύνταξη μαζί με τα οικογενειακά επιδόματα (1.400 + 150) 1.550 ευρώ και ελάμβανε (1.550Χ14/12) 1.808 ευρώ μεικτά. Η νέα σύνταξη (χωρίς δώρα & επιδόματα) αναλογεί στα 1.060 ευρώ μεικτά. Διαφορά, μείον 748 ευρώ (1808 – 1060) ποσοστό 41%!

Προσωπικές Διαφορές: Αφορούν διαφορές μεταξύ των σημερινών καταβαλλόμενων ποσών και των επανυπολογιζόμενων ποσών βάσει του νέου Νόμου, συμπεριλαμβανομένων και των προσαυξήσεων. Από το γεγονός όμως ότι οι περισσότερες συντάξεις δικαιούνται και προσαύξηση λόγω μεγαλυτέρων εισφορών, οι προσωπικές διαφορές ποικίλουν.

Προσαυξήσεις

Σύμφωνα με το άρθρο 30 του εν λόγω νόμου και την υπουργική απόφαση (οικ. 26083/887-7-6-2016), οι ασφαλισμένοι που κατέβαλαν ή καταβάλουν εισφορές ανώτερες από τις προβλεπόμενες στο κοινό καθεστώς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (δηλαδή πάνω από 20%) χορηγείται για κάθε μία επιπλέον μονάδα προσαύξηση 0,075%.

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται 1,7 εκατ. (μισθωτοί) που κατέβαλαν εισφορές για 14 μήνες. Και επιπλέον περί τους 600.000, όπως οι ασφαλισμένοι στα Βαρέα (3,6% επιπλέον εισφορές) που συνταξιοδοτήθηκαν με τις κοινές διατάξεις, οι συνταξιούχοι των ΔΕΚΟ –Τράπεζες, που είχαν εισφορές πάνω από 20%, καθώς και όσοι είχαν παράλληλη ασφάλιση, δηλαδή, κατά τον ίδιο χρόνο ήταν σε δυο διαφορετικά Ταμεία.

Προσαυξήσεις λόγω 13ου και 14ου μισθού

Όσον αφορά τις προσαυξήσεις των μισθωτών (λόγω επιπλέον εισφορών του 13ου – 14ου μισθού) διαφορετικά υπολογίζονται στις νέες συντάξεις και αλλιώς στις παλαιές:

Νέες συντάξεις: Σύμφωνα με την εγκύκλιο (οικ.60271/2195 – 23/12/2016) στις συντάξιμες αποδοχές των μισθωτών προστίθενται και οι αποδοχές λόγω δώρων, έτσι ο μέσος μισθός που υπολογίζεται η σύνταξη είναι προσαυξημένος κατά 16,7%, συνεπώς τόσο και η ανταποδοτική.

Παράδειγμα: Έστω μισθωτός έχει μισθό 2.400 ευρώ και 35 έτη. Συνεπώς (2.400 Χ 14 = 33600/12) μέσος μισθός 2.800 ευρώ. Άρα ανταποδοτική σύνταξη (35 έτη 33,81% Χ 2.800) 947 ευρώ & 384 εθνική, ποσό σύνταξης 1.331 ευρώ μεικτά.

Παλαιές συντάξεις: Καθώς για τις επιπλέον εισφορές (πάνω από 20%) χορηγείται για κάθε (1) επιπλέον μονάδα προσαύξηση 0,075%. Και εφόσον είχαν (20 Χ 14 = 280/12) 23,33% δηλαδή (23,33-20) 3,33% επιπλέον εισφορές, δικαιούνται προσαύξηση (3,33Χ0,075) 0,25% για κάθε 1 έτος ασφάλισης.

Παράδειγμα: Έστω μισθωτός που συνταξιοδοτήθηκε το 2008 και είχε μέσο μισθό 2.000 ευρώ και 35 έτη. Έχει προσαύξηση (35Χ0,25) 8,75% και ποσοστό αναπλήρωσης (για 35 έτη) 33,81% σύνολο (33,81+8,75) 42,56%, άρα ανταποδοτική σύνταξη (42,56 Χ 2.000) 851 ευρώ & 384 εθνική, ποσό σύνταξης 1.235 ευρώ μεικτά.

Λοιπές προσαυξήσεις: Με τον παραπάνω τρόπο προσαυξάνονται: Βαρέα, επιπλέον εισφορές 3,6% άρα (3,6 Χ0,075) ποσοστό 0,27% για κάθε 1 έτος στα βαρέα. ΔΕΚΟ – Τράπεζες, έστω επιπλέον εισφορές (6%) άρα (6Χ0,075) ποσοστό 0,45% για κάθε 1 έτος ασφάλισης. Παράλληλη ασφάλιση, επιπλέον εισφορές (20%) άρα (20Χ0,075) ποσοστό 1,5% για κάθε 1 έτος διπλής ασφάλισης.

Προσωπικές διαφορές στις μικρές συντάξεις

Είναι γεγονός ότι οι μικρές συντάξεις έχουν και τις μεγαλύτερες προσωπικές διαφορές. Αυτό γιατί ο ίδιος νόμος καταργεί τα Κατώτατα Όρια σύνταξης, ενώ οι συντάξεις χηρείας μειώνονται στο 50% από το 75% που ήταν, αλλά και οι προσαυξήσεις, στις χαμηλές συντάξεις αποδίδουν ελάχιστα.

Παράδειγμα 1: Έστω μητέρα με ανήλικο τέκνο μειωμένη (ΙΚΑ) με μέσο μισθό 800 ευρώ και 15 έτη. Είχε αρχική σύνταξη (βάση των Κατωτάτων Ορίων) 487 + 81 λόγω δώρων σύνολο 568 ευρώ, ενώ το σημερινό ποσό προ φόρου είναι 458 ευρώ.

Η Νέα σύνταξη αναλογεί: Ποσοστό αναπλήρωσης και προσαυξήσεις (13ου – 14ου μισθού 0,25Χ15) 3,75% + 11,55% = 15,3%, άρα ανταποδοτική (800Χ15,3%) 122 ευρώ& 242 μειωμένη εθνική, σύνολο 364 ευρώ. Μείον 22 ευρώ για ΕΟΠΥΥ, νέο ποσό προ φόρου 342 ευρώ. Προσωπική διαφορά (458-342) μείον 116 ευρώ!

Παράδειγμα 2: Έστω σύνταξη χηρείας (ΙΚΑ, με 25 έτη και 1.500 μισθό). Το αρχικό ποσό αναλογεί 687 ευρώ + 2 συνάξεις, και ως χηρείας λαμβάνει προ φόρου 484 ευρώ.

Η νέα σύνταξη αναλογεί: Ποσοστό αναπλήρωσης και προσαυξήσεις (13ου – 14ου μισθού 0,25Χ25) 6,25 + 20,68 = 26,93%, άρα ανταποδοτική (1.500Χ26,93%) 404 ευρώ & 384 εθνική, σύνολο 788 ευρώ. Ως χηρείας (μείον 50%) 394 ευρώ. Μείον 24 ευρώ για ΕΟΠΥΥ, νέο ποσό προ φόρου 370 ευρώ. Προσωπική διαφορά (484-370) μείων 116 ευρώ!!

Σημειωτέον, οι συντάξεις χηρείας αριθμούν τις 391.000, ενώ με τα Κατώτατα Όρια (ΙΚΑ) αμείβεται το 50% των συνταξιούχων!

Προσωπικές διαφορές στις μεγαλύτερες συντάξεις

Από το γεγονός ότι οι προσαυξήσεις επηρεάζουν μόνο την ανταποδοτική και καθώς οι μεγαλύτερες συντάξεις έχουν και μεγαλύτερα ποσά, υπερκαλύπτουν τις προσωπικές διαφορές και φέρουν και αυξήσεις.

Παράδειγμα 1: Έστω συνταξιούχος (ΙΚΑ) είχε μέσο μισθό 2.000 ευρώ και 37 έτη. Είχε αρχική σύνταξη 1.500 ευρώ και ελάμβανε (1.500Χ14/12) 1.750 ευρώ μεικτά. Μετά τις περικοπές μαζί με τη 13η-14η σύνταξη (607) λαμβάνει σήμερα προ φόρου 1.143 ευρώ.

Η νέα σύνταξη αναλογεί: Ποσοστό αναπλήρωσης και προσαυξήσεις (13ου- 14ου μισθού 0,25Χ37) 9,25% + 37,2= 46,45%, άρα ανταποδοτική (2.000Χ46,45) 929 & 384 εθνική, σύνολο 1.313 ευρώ. Μείον 79 ευρώ για ΕΟΠΥΥ, νέο ποσό προ φόρου 1.234 ευρώ. Προσωπική διαφορά (1.234 – 1.143) αύξηση 91 ευρώ!

Χωρίς την προσαύξηση θα ήταν 1.060 και η «προσωπική διαφορά» μείον 83 ευρώ!

Ωστόσο, παρά την αύξηση 91 ευρώ, σε σχέση με το αρχικό (1.750 – 1.234) έχει διαφορά 516 ευρώ! Ποσοστό μείον 30%!

Είναι προφανές ότι όσοι έχουν επιπλέον και Βαρέα – ΔΕΚΟ – Τράπεζες – διπλή ασφάλιση… θα τύχουν ακόμα μεγαλύτερης αύξησης.

Συνολικό κόστος προσαυξήσεων

Όσον αφορά την προσαύξηση λόγου 13ου – 14ου μισθού και καθώς προσαυξάνεται μόνο η ανταποδοτική κατά 16,7%. Με αναγωγή επί του συνόλου της ανταποδοτικής 1,7 εκατ. συντάξεων που δικαιούνται την προσαύξηση αυτή, μας δίνει το ποσό του 1,8 δισ. ευρώ ετησίως. Και περί το 1,2 δισ. ευρώ οι υπόλοιπες (Βαρέα – ΔΕΚΟ – Διπλή Ασφάλιση), σύνολο περί τα 3 δισ. ευρώ!

Αυτά τα ποσά έχουν βάλει στο μάτι, γι’ αυτό κρύβουν και τον επανυπολογισμό!

Κυβερνητική εκτροπή

Η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας πρέπει να σταματήσουν τους θεατρινισμούς και κάθε συζήτηση για μειώσεις συντάξεων.

Ο νόμος 4472/2017 (Αχτσιόγλου) που καταργεί (από 1.1.2019) τις «προσωπικές διαφορές» δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Η εφαρμογή του είναι παράνομη και καταχρηστική και θέτει θέμα… κυβερνητικής εκτροπής, καθώς ο επανυπολογισμός ακόμα δεν έχει γνωστοποιηθεί και παραβιάζεται ο ίδιος ο ν. 4387/2016 (άρθρο 14 παρ, 2β) που προβλέπει ότι ο επανυπολογισμός θα έπρεπε να έχει αναρτηθεί ένα χρόνο πριν, την 1.1.2018!

Υποχρεούνται λοιπόν, να αφήσουν τα κόλπα και να προχωρήσουν άμεσα στην κατάργηση του εν λόγω άρθρου 1 του νόμου 4472/2017 και στη δημοσίευση του επανυπολογισμού.

*Ο Κώστας Νικολάου είναι μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ