Γ. Ρωμανιάς: Δεν βλέπω ούτε το 2018 να βγαίνουν οι επικουρικές συντάξεις – Τέρας ο νόμος Κατρούγκαλου

Για ρυθμίσεις στο ασφαλιστικό σύστημα που λαμβάνουν πλέον διαστάσεις τραγωδίας κάνει λόγο ο Γιώργος Ρωμανιάς στο τρίτο και τελευταίο μέρος της αποκλειστικής συνέντευξής του στο asfalistiko.gr.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στην Αγλαΐα Κυρίτση

Ο πρώην γενικός γραμματέας του υπουργείου Εργασίας, οικονομολόγος, Γιώργος Ρωμανιάς, αναλύει τους λόγους που μειώνονται οι αιτήσεις συνταξιοδότησης και εκφράζει την εκτίμηση ότι ούτε το 2018 θα βγουν οι επικουρικές για όσους έκαναν αίτηση από το 2015.

Αναφερόμενος στο… περίφημο πλεόνασμα του ΕΦΚΑ, υπογραμμίζει ότι επιστρέφουμε σε περίοδο πριν το 1950, αφού πλέον οι εισφορές των ασφαλισμένων δεν αποθεματοποιούνται για να πληρώνονται οι συντάξεις, αλλά συμπληρώνουν τα φορολογικά έσοδα.

Τέλος, χαρακτηρίζει τέρας το νόμο Κατρούγκαλου, τονίζοντας ότι το σύστημα δεν είναι βιώσιμο, αφού δεν έχει γίνει αναλογιστική μελέτη και κανείς δεν γνωρίζει τι θα γίνει μετά το 2019, υπογραμμίζοντας με νόημα ότι ο Κατρούγκαλος δεν ξέρει από ασφαλιστικό, ενώ η Αχτσιόγλου δεν έχει ιδέα!

Τι γίνεται με την καθυστέρηση στην έκδοση των οριστικών συντάξεων; Τι γίνεται και με τα ποσά που, τελικά, βγαίνουν;

Πράγματι, έχει περιοριστεί ο αριθμός των συντάξεων που είναι σε εκκρεμότητα. Μιλάμε για τις κύριες συντάξεις, δεν μιλάμε για τις επικουρικές. Γιατί έχει περιοριστεί; Για δύο λόγους. Με τις καινούργιες ρυθμίσεις των δύο νόμων -ξέρετε από το 2015 μέχρι σήμερα έχουμε 19 συνταξιοδοτικούς νόμους και ο ένας τροποποιεί ή καταργεί τον προηγούμενο. Με δύο όμως βασικούς νόμους, ο ένας είναι ο 4336 του 2015 ο οποίος αύξησε τα προσδοκώμενα να φύγει κάποιος με σύνταξη. Δηλαδή, ανέβασε τα όρια ηλικίας. Επομένως, εμπόδισε πάρα πολλούς που είχαν θεμελιωμένο δικαίωμα συνταξιοδότησης, να φύγουν γιατί δεν συμπληρώνουν πλέον το όριο ηλικίας. Πολλοί, λοιπόν, που είχαν το δικαίωμα να φύγουν, δεν μπορούν πλέον -αποκλείστηκαν. Υπάρχει όμως και δεύτερος λόγος, αυτός είναι ο νόμος 4387 που δεν πείραξε τα όρια ηλικίας, αλλά πείραξε τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων.

Αυτός ο νόμος, λοιπόν, ουσιαστικά έχει γκρεμίσει τις συντάξεις. Η διαδικασία έκδοσης της καινούργιας σύνταξης, οδηγεί πάντοτε σε πολύ μειωμένες συντάξεις σε σχέση με αυτές που έβαιναν με την παλιά νομοθεσία. Επομένως, πάρα πολλοί δεν θέλουν πλέον να φύγουν, γιατί έχουν ανάγκη τα χρήματα. Και εδώ θα σας πω το εξής χαρακτηριστικό: Κάθε χρόνο είχαμε αιτήσεις συνταξιοδότησης 2.000 μέχρι 2.500 εκπαιδευτικών από όλες τις βαθμίδες. Αυτός ήταν ο ρυθμός. Το 2017 έφυγαν όλοι – όλοι 170. Διότι όταν ερχόταν εδώ ο καθηγητής και μου έλεγε παίρνω 1.400, 1.500 ευρώ (αυτός είναι ο πραγματικός μισθός, ο καταβαλλόμενος κάθε μήνα) και κάνοντας τον υπολογισμό για σύνταξη του έλεγα ότι θα παίρνεις 850, 900 ευρώ ή και 750 ευρώ το μήνα σύνταξη, αμέσως έκανε πίσω. Διότι 400, 500, 600 ευρώ το μήνα επιπλέον είναι το χρόνο 5-6 χιλιάδες μείον. Δεν είναι σε θέση ο καθένας να αντιμετωπίσει μια τέτοια απώλεια. Επομένως, έχουμε δύο σοβαρούς λόγους για τους οποίους δεν υποβάλλεται σήμερα μεγάλος ρυθμός αιτήσεων συνταξιοδότησης. Πρώτον διότι έχουν χάσει πολλοί το δικαίωμα λόγω ηλικιακών ορίων και δεύτερον, ακόμα και αυτοί που έχουν το δικαίωμα, έχουν αυτοπεριοριστεί, διότι βλέποντας τι σύνταξη θα πάρουν δεν μπορούν να ρισκάρουν αν με αυτή τη μείωση θα μπορούν να ικανοποιήσουν τις οικονομικές ανάγκες της οικογένειάς τους. Άρα γι’ αυτό το λόγο το στοκ των συντάξεων που είναι να εκδοθούν ελαττώνεται και επομένως διευκολύνεται η παρούσα κατάσταση, η παρούσα κυβέρνηση να τις βγάλει. Γι’ αυτό ειπώθηκε και το ότι μέχρι τον Ιούνιο – Ιούλιο θα τις βγάλει όλες. Εκτίμησή μου ότι δεν θα βγουν όλες. Θα ελαττωθούν όμως…

Έχει δοθεί βεβαίως εντολή και για υπερεργασία…

Βεβαίως, μα αυτό γίνεται και τώρα. Είναι χαμηλό το έσοδο που έχει ο υπάλληλος, αλλά σε κάθε περίπτωση πράγματι το στοκ ήταν μεγάλο. Έτσι δουλεύουν τώρα και μάλιστα με μειωμένο προσωπικό, γιατί αρκετοί συνταξιοδοτούνται. Μάλιστα, μου έχει γίνει μια καταγγελία για μαζική μετάταξη υπαλλήλων από τα ασφαλιστικά ταμεία στο υπουργείο Εργασίας, δεν την έχω ελέγξει, αλλά μου έκαναν την καταγγελία μέσα από το υπουργείο, περιμένω μάλιστα αυτές τις ημέρες να φέρουν και τις σχετικές αποφάσεις. Αν ισχύει, είναι μια κίνηση εντελώς απαράδεκτη.

Εκτός βέβαια από την έλλειψη προσωπικού, υπάρχει και έλλειψη λογισμικού…

Έτερον εκάτερον… Αυτό είναι ένα άλλο θέμα το οποίο λένε το αντιμετωπίζουν. Έπρεπε ήδη να είχε αντιμετωπιστεί.

Η έλλειψη λογισμικού εντοπίζεται σε πολλά ταμεία…

Αυτό ήταν από παλιά. Η ΗΔΙΚΑ είχε διαφορετικό σύστημα, το ΙΚΑ είχε δικό του λογισμικό. Πρέπει να έχουν μια συμβατότητα. Εδώ λοιπόν έχουμε προβλήματα λειτουργίας. Αυτό που λέτε είναι σωστό και αν είχαμε τον κανονικό αριθμό αιτήσεων συνταξιοδότησης που είχαμε μέχρι τώρα και το υπουργείο δεν είχε την δυνατότητα να λέει ότι το στοκ ελαττώνεται, οι αιτήσεις σήμερα θα είχαν ξεπεράσει τις 400.000. Σε κάθε περίπτωση, όμως, τα δεδομένα είναι αυτά.

Για τις επικουρικές συντάξεις τώρα, έχουμε άλλο θέμα. Οι επικουρικές, σύμφωνα με το νέο μαθηματικό τύπο που έχει νομοθετηθεί, από το Γενάρη του ’15 όσοι έχουν κάνει αίτηση για επικουρική, δεν μπορούν να την πάρουν. Δεν υπάρχει δυνατότητα να βγει, διότι έχει αλλάξει ο μαθηματικός τύπος και εδώ το λογισμικό είναι ακραίο. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί καθόλου. Υπάρχει, λοιπόν, μέγιστο θέμα. Αυτοί που έκαναν την αίτηση από το 2015, εγώ δεν βλέπω ούτε το 2018 να εκδίδονται οι αποφάσεις για τις επικουρικές.

Ο Κατρούγκαλος και η Αχτσιόγλου δεν ξέρουν από ασφαλιστικό

Κύριε Ρωμανιά, είναι όντως πλεονασματικός ο ΕΦΚΑ;

Έτσι είπε η κ. Αχτσιόγλου. Ότι ο ΕΦΚΑ στέκεται πλέον στα πόδια του, είναι δηλαδή πλεονασματικός. Και, μάλιστα, επειδή η κ. Αχτσιόγλου μπορεί να δικαιολογηθεί λέγοντας και μια κουβέντα παραπάνω γιατί δεν έχει ιδέα από ασφαλιστικά, είχαμε πριν τη δήλωση του κ. Χουλιαράκη και τρίτωσε ο κακό με τον κ. Πετρόπουλο… Και οι τρεις, λοιπόν, τι είπανε; Ότι το 2017 τα προσδοκώμενα έσοδα από την φορολογία υπελήφθησαν της πραγματικότητας. Τα πραγματικά έσοδα υπελήφθησαν των προσδοκώμενων… Είχαμε λιγότερα φορολογικά έσοδα από αυτά που περιμέναμε. Αλλά λένε στον κόσμο: «μην ανησυχείτε, διότι είχαμε ασφαλιστικές εισφορές περισσότερες από αυτές που περιμέναμε», άρα οι ασφαλιστικές εισφορές συμπληρώνουν τα φορολογικά έσοδα. Και το κράτος με το άθροισμα φορολογικών εσόδων και ασφαλιστικών εισφορών πληρώνει τις υποχρεώσεις του. Είναι να βγαίνει κανείς από τα ρούχα του. Και απορώ με τον Χουλιαράκη βασικά. Γιατί για την Αχτσιόγλου, εντάξει…μπορώ να βρω δικαιολογητικά ένα σωρό! Και με τον Πετρόπουλο το ίδιο, δικηγόρος είναι, αλλά ο Χουλιαράκης να πει τέτοια κουβέντα! Δεν ξέρουν ότι οι ασφαλιστικές εισφορές ποτέ δεν συμπληρώνουν τα φορολογικά έσοδα; Οι εισφορές αποθεματοποιούνται, επενδύονται για να πληρωθούν αργότερα οι συντάξεις. Επομένως εδώ δεν γίνεται καν αποθεματοποίηση των εισφορών. Αν σκεφτείτε ότι η πρώτη αποθεματοποίηση έγινε το 1950 με το νόμο 4611, που έπαιρναν τις ασφαλιστικές εισφορές και τις τοποθετούσαν σε ένα αποθεματικό, το οποίο βέβαια δεν ήταν τοκοφόρο -το έπαιρναν οι κυβερνήσεις και το χρησιμοποιούσαν-, αλλά τότε έμπαιναν τουλάχιστον σε έναν λογαριασμό αποθεματικού. Τώρα, πήγαμε πίσω από το 1950. Δεν μπαίνουν καν οι ασφαλιστικές εισφορές σε λογαριασμό αποθεματικού. Οι εισφορές που πληρώνουν σήμερα οι ασφαλισμένοι, διατίθενται την ίδια περίοδο, την ίδια ημέρα για να πληρώνονται οι διάφορες υποχρεώσεις του κράτους, μεταξύ των οποίων και τα δάνεια.

Κλείνοντας, είναι βιώσιμη η κοινωνική ασφάλιση σήμερα;

Το έχω πει πολλές φορές, θα το επαναλάβω και τώρα. Η κοινωνική ασφάλιση έχει αυτή τη στιγμή ρύθμιση μέχρι το 2022. Μάλιστα, ρύθμιση διπλής φύσεως. Πρώτον, ξέρουμε τι θα γίνει το 2019. Ξέρουμε ότι θα μειωθούν οι συντάξεις, κύριες και επικουρικές, μέχρι 18%. Μέχρι εκεί ξέρουμε. Δεν ξέρουμε από το ’19 και μετά τι συντάξεις θα δίνονται. Το δεύτερο που ξέρουμε είναι ότι σε κάθε περίπτωση μέχρι το 2022 -είναι νομοθετημένα αυτά- δεν θα υπάρχει καμιά αύξηση των συντάξεων. Εγώ λοιπόν λέω: Δεν έχει γίνει αναλογιστική μελέτη, δηλαδή, δεν ξέρουμε τι θα γίνει από το 2019 και πέρα για να είναι βιώσιμο το σύστημα -τώρα δεν έχουμε σύστημα, έχουμε ρυθμίσεις προσωρινής σημασίας. Το τι θα γίνει είναι αβέβαιο, ανασφαλές και όχι βιώσιμο. Για να καταλήξουμε να φτιάξουμε ένα σύστημα βιώσιμο χρειάζεται μια νέα αναλογιστική μελέτη με προοπτική 30 ή 40 ετών που να ξέρουμε στα 30 ή 40 χρόνια τι θα πληρώνει ο ασφαλισμένος και τι σύνταξη θα παίρνει. Τώρα δεν γίνεται αυτό. Τώρα λέμε ότι το 2018 έχεις αυτή τη μείωση, το 2019 θα έχεις αυτή τη μείωση. Το θα γίνει από κει και πέρα δεν το λέει κανείς νόμος. Το μόνο που μας λέει είναι ότι μέχρι το 2022 δεν θα έχουμε αύξηση. Αυτό δεν σημαίνει τίποτε βέβαια.

Τι είναι αυτό που εμποδίζει την εκπόνηση μιας αναλογιστικής μελέτης;

Δεν θα ξεχάσω ποτέ πριν φύγω από το υπουργείο -ο Κατρούγκαλος επέμενε να μείνω- και την τελευταία μέρα μου δίνει ένα κείμενο και μου λέει: «κοίτα να δεις, δεν έχεις λόγο, το 2016 βγαίνουμε…». Ήταν ένα χαρτί που είχαν φτιάξει από την Αναλογιστική Αρχή που έδειχνε τι θα γίνει το 2016. Έλεγε, δηλαδή, ότι το 2016 θα έχουμε αυτά τα έσοδα και αυτές τις δαπάνες και μου λέει βγαίνουμε… Του λέω, «με συγχωρείς ποιος σου έδωσε αυτή την κουβέντα; Το ασφαλιστικό είναι μόνον το 2016; Αν σου είπαν αυτό, είναι για πολλά σκαμπίλια κι εσύ μου λες τώρα ότι το 2016 βγαίνει…». Κι όμως έτσι το έκανε. Δεν έχει γίνει αναλογιστική προσέγγιση. Όσες αναλογιστικές μελέτες έχουν γίνει μέχρι τώρα στην Ελλάδα, άσχετα αν στην συνέχεια οι διάφορες κυβερνήσεις, διότι γιατί λέμε τώρα αυτά, αλλά δεν απαλλάσσουμε και τις ευθύνες των προηγουμένων. Εδώ, λοιπόν, γινόταν αναλογιστική μελέτη και λέγαμε ότι για 30 χρόνια αυτά θα πληρώνεις ασφαλισμένε κι αυτά θα εισπράττεις -αν ερχόταν το κράτος πριν 30 χρόνια και έβαζε χέρι κι έπαιρνε τ’ αποθεματικά, αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Τώρα εδώ οι άνθρωποι δεν ξέρουν, δεν έχουν γνώση. Ο Κατρούγκαλος έκανε ό,τι έκανε, έκανε αυτό το τέρας έφυγε. Το έφυγε είναι μια κουβέντα, γιατί η Αχτσιόγλου ήταν διευθύντρια στο προσωπικό του γραφείο. Όταν μου την συνέστησε αυτό μου είπε. «Είναι διευθύντρια στο γραφείο μου». Μετά έγινε υπουργός. Στην πραγματικότητα ο Κατρούγκαλος είναι. Η Αχτσιόγλου δεν κάνει τίποτε αν δεν συνεννοηθεί μαζί του. Σε κάθε περίπτωση, ούτε ο Κατρούγκαλος ήξερε από ασφαλιστικό. Καλός στο εργατικό δίκαιο, καλός επιστήμονας, φίλος μου είναι από παλιά, αλλά από ασφαλιστικό δεν ήξερε κι έκανε αυτή τη νομοθετική ρύθμιση. Κανείς δεν μπορεί να πει τι θα γίνει μετά το 2019. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει αν το 2020 θα έχουν οι συντάξεις νέα μείωση. Για μένα θα έχουν. Γιατί δεν βγαίνει το σύστημα. Και επαναλαμβάνω αυτό που σας είπα πριν από λίγο: ακόμη και τις εισφορές παίρνουν. Τι να πω πλέον, η κατάσταση έχει λάβει διαστάσεις τραγωδίας.

Δείτε – διαβάστε και: