Δικηγόροι και λογιστές στην απονομή των συντάξεων: Τα «θολά σημεία» της πρωτοβουλίας Χατζηδάκη

Η επιλογή της εισαγωγής ιδιωτών, κύρια δικηγόρων και λογιστών, στη διαδικασία απονομής συντάξεων, αποτελεί για τον Κωστή Χατζηδάκη ένα μεγάλο ρίσκο. Από τη μία φαίνεται να έχει διαρραγεί η σχέση του με τους εργαζόμενους στην Κοινωνική Ασφάλιση. Άλλωστε, το διήμερο 6-7 Απριλίου έχουν προγραμματιστεί απεργιακές κινητοποιήσεις, στις οποίες θα φανεί το μέγεθος του «ρήγματος» που υπάρχει στις σχέσεις των δύο πλευρών. Από την άλλη πλευρά όμως, από μόνη της αυτή η «ιδέα» έχει μια σειρά από «θολά σημεία», τα οποία αν δεν ξεπεραστούν, μπορεί να δημιουργήσουν μεγαλύτερο πρόβλημα από αυτό που ήδη υπάρχει, με τις δεκάδες χιλιάδες αιτήσεις απονομής συντάξεων που βρίσκονται στην αναμονή επί σειρά ετών…

Ας δούμε τα βασικά «εμπόδια» που καλείται να ξεπεράσει το υπουργείο Εργασίας, ώστε να γίνει αποδοτική η διαδικασία απονομής συντάξεων από τους ιδιώτες:

  1. Ταχύτητα και εκπαίδευση: Ο κ. Χατζηδάκης θέλει άμεσα, έως τις 20 Απριλίου, να καταθέσει στη Βουλή σχετική νομοθετική ρύθμιση. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στη συνέχεια οι ενδιαφερόμενοι δικηγόροι και λογιστές θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση στην σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα που θα δημιουργηθεί, ώστε να πιστοποιηθούν. Δημιουργώντας ένα σχετικό μητρώο πιστοποιημένων ιδιωτών, θα μπορούν οι «επίδοξοι» συνταξιούχοι να γνωρίζουν πού μπορούν να απευθυνθούν για να προχωρήσει με ταχύτητα η διαδικασία απονομής της οριστικής σύνταξής τους. Την ίδια στιγμή όμως, αρκετοί από τους ιδιώτες που θα επιλεχθούν, δεν θα γνωρίζουν τα προγράμματα λειτουργίας του e-ΕΦΚΑ. Είναι προφανές ότι θα χρειαστεί κάποιο διάστημα επιμόρφωσης, έστω και με ταχύρυθμα επιμορφωτικά σεμινάρια. Προφανώς, η διαδικασία αυτή θα καθυστερήσει και άλλο την ένταξή τους στο σύστημα, άρα θα καθυστερήσει και το πρακτικό αποτύπωμα της συνδρομής τους, στην επιτάχυνση της απονομής των συντάξεων.
  2. Δικαίωμα υπογραφής: Πρόκειται για ένα μεγάλο «αγκάθι» συνταγματικότητας. Η επίλυσή του μάλλον θα προέλθει από τη δέσμευση του υπουργείου Εργασίας οι ιδιώτες που θα ενταχθούν στο σύστημα να έχουν δικαίωμα να «τρέχουν» τη διαδικασία μέχρι ένα σημείο, αλλά να μην μπορούν να υπογράφουν την οριστική απονομή της σύνταξης, καθώς αυτό πρέπει να γίνεται μόνο από υπάλληλο της Κοινωνικής Ασφάλισης. Έτσι, οι δικηγόροι και οι λογιστές θα μπορούν να βεβαιώνουν το χρόνο ασφάλισης, να θεμελιώνουν το όποιο συνταξιοδοτικό δικαίωμα προκύπτει, να διαπιστώνουν ακόμα και ενδεχόμενη ύπαρξης οφειλών από μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, αν πρόκειται για μη μισθωτούς ασφαλισμένους. Όμως η οριστική συνταξιοδοτική απόφαση θα εκδίδεται από τον e-ΕΦΚΑ. Σε αυτό το σημείο, ελλοχεύει ο κίνδυνος περαιτέρω καθυστέρησης και μεγαλύτερης εμπλοκής της διαδικασίας, αν οι εργαζόμενοι στο Φορέα θέλουν να επανελέγχουν τα όποια στοιχεία λαμβάνουν από τους ιδιώτες, για να βάλουν την υπογραφή τους. Οι «κακές γλώσσες» ήδη λένε στην Σταδίου 29 ότι κάτι τέτοιο θα είναι απαραίτητο, καθώς κατά το παρελθόν σε διάφορες Επιτροπές, συμμετείχαν ιδιώτες δικηγόροι και η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος που γινόταν προς όφελος των πελατών τους ήταν «στο πόδι».
  3. Επιλογή ιδιωτών: Άλλο ένα κρίσιμο ζήτημα για να  φανεί η αποδοτικότητα του νέου συστήματος. Εάν δοθεί στους εν δυνάμει συνταξιούχους η δυνατότητα να επιλέγουν τους ιδιώτες (δικηγόρους και λογιστές) που επιθυμούν, καταβάλλοντας και το όποιο αντίτιμο, για να εκδοθεί γρηγορότερα η σύνταξή τους, είναι πιθανό να υπάρξουν «δύο ταχύτητες»: Εκείνοι οι συνταξιούχοι που θα  έχουν την οικονομική δυνατότητα να πράξουν προς τούτο και θα εκμεταλλεύονται τη διαδικασία προς όφελός τους και οι άλλοι που δεν θα έχουν αυτή την ευκαιρία και, λόγω οικονομικής δυσπραγίας, θα μένουν πιο πίσω στην οριστικοποίηση της σύνταξής τους. Έως τώρα, ο κ. Χατζηδάκης έχει δηλώσει ότι το δημόσιο θα αναλάβει το κόστος της διαδικασίας συμμετοχής των ιδιωτών στην απονομή των συντάξεων. Την ίδια στιγμή όμως, δεν αποκλείει και την πιθανότητα συμμετοχής των ασφαλισμένων. «Αν ο πολίτης θέλει να πάει στον κορυφαίο καθηγητή να του βγάλει τη σύνταξη και δεν επιθυμεί το δικηγόρο της γειτονιάς, τότε θα αναγκαστεί να τον πληρώσει» δήλωσε χαρακτηριστικά. Να σημειωθεί εδώ ότι, και τα συλλογικά όργανα δικηγόρων και λογιστών βλέπουν θετικά την αύξηση της πελατείας τους, όμως στις συναντήσεις με εκπροσώπους του υπουργείου και του ΕΦΚΑ έχουν εκφράσει ενστάσεις ως προς την αμοιβή τους από τους ασφαλισμένους.
  4. Καθορισμός αμοιβής: Συνδυαστικά με την αμέσως παραπάνω διαπίστωση, αποτελεί μεγάλο ερωτηματικό το πώς θα καθοριστεί η αμοιβή των ιδιωτών από τον ΕΦΚΑ. Βασική αιτία είναι ότι δεν έχουν όλες οι συνταξιοδοτικές περιπτώσεις τον ίδιο βαθμό δυσκολίας. Είναι σαφές ότι άλλος ο βαθμός δυσκολίας για να εντοπιστούν οι Ημέρες Ασφάλισης του υποψήφιου συνταξιούχου και άλλος για να καθοριστεί το ύψος της σύνταξής του όταν βρίσκεται σε καθεστώς διαδοχική ή παράλληλης ασφάλισης. Συνεπώς, οι δικηγόροι και οι λογιστές θέλουν άλλη αμοιβή για όλα αυτά τα επιμέρους ζητήματα. Την ίδια στιγμή πάντως οι συνταξιούχοι που καλούνται να επιστρέψουν στον e-ΕΦΚΑ, για να συνδράμουν με την εμπειρία και με τις γνώσεις τους στην απονομή των συντάξεων, θα αμείβονται με ένα ποσό της τάξης των 11 ευρώ ανά φάκελο…
  5. Λάθη: Τεράστιο ζήτημα αναμένεται να ανακύψει στην περίπτωση που διαπιστωθούν (μεταγενέστερα) λάθη στην απονομή της σύνταξης. Εάν αυτά τα λάθη προκύψουν εξαιτίας της συμμετοχής των ιδιωτών,  θα πρέπει να μπορεί να διασφαλιστεί ότι δεν υπήρξε δόλος. Άλλωστε ήδη στα γραφεία της Κοινωνικής Ασφάλισης «ψιθυρίζεται» ότι είναι πιθανό να ξεκινήσει μια διαδικασία – μανιέρα έκδοσης «πλαστών συντάξεων», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αξιοπιστία του συστήματος.