Προσωρινή σύνταξη: Υποχρεωτική χορήγηση χωρίς τη συναίνεση του ασφαλισμένου

Υποχρεωτικά, χωρίς να υποβληθεί δήλωση συναίνεσης από την πλευρά του ασφαλισμένου, θα χορηγούνται στο εξής οι προσωρινές συντάξεις. Αυτό προκύπτει από εγκύκλιο του e-ΕΦΚΑ, η οποία ξεκαθαρίζει ότι εφεξής η εν λόγω παροχή, θα είναι υποχρεωτική. Προϋπόθεση είναι μόνο η υποβολή με ηλεκτρονικό ή έντυπο τρόπο της αίτησης συνταξιοδότησης.

Αν πληρούνται οι προϋποθέσεις, η διαδικασία θα εκτελείται αυτόματα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ.  Στην εγκύκλιο τονίζεται επίσης ότι δεν χορηγείται καθόλου προσωρινή σύνταξη λόγω γήρατος όταν παρέχεται εργασία για την οποία προβλέπεται αναστολή καταβολής της σύνταξης. Αν εκλείψει ο λόγος αυτός, η προσωρινή σύνταξη καταβάλλεται από την πρώτη του επόμενου μήνα υποβολής της σχετικής νέας αίτησης.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 262 του πρόσφατου νόμου «Κώδικας δικαστικών υπαλλήλων και λοιπές επείγουσες διατάξεις» ισχύουν για τη χορήγηση προσωρινής σύνταξης τα ακόλουθα, σε σχέση με όσους έχουν υποβάλλει έντυπη ή ηλεκτρονική αίτηση συνταξιοδότησης μετά την 13η Μαΐου 2016 (νόμος Κατρούγκαλου ν.4387/2016):

  • Για τους μισθωτούς η προσωρινή σύνταξη υπολογίζεται ως το 80% του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών τους κατά τους 12 μήνες ασφάλισης που προηγούνται της αίτησης συνταξιοδότησης.
  • Για τους αυτοτελώς απασχολούμενους, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους ασφαλισμένους στον ΟΓΑ, η προσωρινή σύνταξη υπολογίζεται ως το μέσο μηνιαίο εισόδημα των 12 τελευταίων μηνών ασφάλισης που προηγούνται της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.
  • Όσοι υπέβαλλαν αίτηση συνταξιοδότησης, αλλά έχουν αναλάβει ή αναλαμβάνουν από τη δημοσίευση του νόμου και μετά, εργασία, λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη μειωμένη κατά 30% για όσο χρονικό διάστημα απασχολούνται. Αντίστοιχα μειωμένη είναι και η προσωρινή σύνταξη που τους προκύπτει.
  • Για μισθωτούς και ασφαλισμένους του ΟΓΑ η προσωρινή σύνταξη δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης (384 ευρώ). Επίσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο αυτού του ποσού (768 ευρώ)
  • Για αυτοτελώς απασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες, η προσωρινή σύνταξη δεν μπορεί να υπολείπεται της εθνικής σύνταξης με 20 έτη ασφάλισης (384 ευρώ), αλλά και δεν μπορεί να υπερβαίνει το ύψος της εθνικής σύνταξης, πολλαπλασιαζόμενο επί δυόμιση φορές (960 ευρώ).
  • Εάν πρόκειται για χορήγηση μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, τότε το ποσό της προσωρινής σύνταξης διαφοροποιείται.  Μειώνεται κατά 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας που προβλέπεται για πλήρη σύνταξη.
  • Σε περίπτωση υποβολής σύνταξης λόγω θανάτου η προσωρινή χορηγείται σε ποσοστό 70%, που επιμερίζεται μεταξύ των δικαιοδόχων.
  • Όταν εκδοθεί η οριστική σύνταξη, γίνεται συμψηφισμός με τα ποσά της προσωρινής που έχουν εισπραχθεί από τον ασφαλισμένο, για τα αναδρομικά που πρόκειται να λάβει.
  • Για περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, λαμβάνεται υπόψη ο τελευταίος φορέας ασφάλισης πριν από τη συνταξιοδότηση, για να προκύψει η προσωρινή σύνταξη. Το ίδιο ισχύει και για ασφαλισμένους με καθεστώς διαδοχικής ασφάλισης που έχουν οφειλή προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
  • Η διάταξη για την προσωρινή σύνταξη δεν εφαρμόζεται όταν δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Επίσης, όταν ο ασφαλισμένος έχει εργαστεί και στο εξωτερικό και δεν θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μόνο από τις ημέρες ασφάλισης στην Ελλάδα. Όταν δεν έχουν κατατεθεί τα απαραίτητα δικαιολογητικά, όταν λαμβάνεται και άλλη κύρια σύνταξη για την ίδια αιτία, όταν χρειάζεται να γίνει αναγνώριση χρόνου ασφάλισης για να θεμελιωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα, όταν υπάρχουν ασφαλιστικές οφειλές που υπερβαίνουν το όριο που έχει τεθεί (20.000 ευρώ) και όταν παρέχεται εργασία που προβλέπει αναστολή καταβολής σύνταξης.
  • Ο e-ΕΦΚΑ πρέπει εντός διμήνου από την ημερομηνία κατάθεσης των δικαιολογητικών, ή από την ημερομηνία οριστικοποίησης της κρίσης των υγειονομικών επιτροπών αν υπάρχει ζήτημα εκτίμησης βαθμού αναπηρίας, να χορηγήσει ή να απορρίψει την έκδοση προσωρινής σύνταξης.
  • Η προσωρινή σύνταξη καταβάλλεται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα στους δικαιούχους που είναι άτομα με αναπηρία, με χρόνιες παθήσεις και στους γονείς και νόμιμους κηδεμόνες που προστατεύουν άτομα με αναπηρία.
  • Οι διατάξεις του νέου νόμου, εφαρμόζονται και για όσους έχουν υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης, μετά την 13η Μαΐου 2016, τους έχει ήδη χορηγηθεί προσωρινή σύνταξη, αλλά όχι οριστική. Επίσης, εφαρμόζονται και σε απασχολούμενους συνταξιούχους, που δεν δικαιούνταν προσωρινής σύνταξης, έως τώρα. Η όποια διαφορά προκύπτει, καταβάλλεται αναδρομικά στους συνταξιούχους.

Αν γίνει ο απαραίτητος έλεγχος από τις αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ και διαπιστωθεί ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης οριστικής σύνταξης, τότε τυχόν ποσά που έχουν δοθεί ως προσωρινή, αναζητούνται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.