ΣτΕ: Αντισυνταγματικές βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου – Όλες οι αποφάσεις

Φωτό: asfalistiko.gr

Αντισυνταγματικός σε βασικές διατάξεις του που αφορούν στον τρόπο υπολογισμού των εισφορών ελεύθερους επαγγελματίες και αυταπασχολούμενους αλλά και σε ό,τι αφορά τις επικουρικές συντάξεις, κρίθηκε από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) ο νόμος Κατρούγκαλου (4387/2016).

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο μετά από μεγάλη καθυστέρηση δημοσίευσε σήμερα πέντε αποφάσεις για το νόμο Κατρούγκαλου, οι οποίες ελήφθησαν κατά πλειοψηφία από τους ανώτατους δικαστές μέλη της Ολομέλειας που έκρινε το θέμα. Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό οι αποφάσεις αυτές τις Ολομέλειας δεν έχουν αναδρομική ισχύ και αυτή αρχίζει από σήμερα.

Τι κρίθηκε αντισυνταγματικό

Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε, κατά πλειοψηφία, με τις πέντε αποφάσεις της ότι είναι αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού των εισφορών για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες σε σύγκριση με τους μισθωτούς. Η συγκεκριμένη διάταξη κρίθηκε ότι αντιβαίνει στη συνταγματική αρχή της ισότητας.

Κρίθηκε αντισυνταγματικό το όριο του 20% των εισφορών που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, τη στιγμή που για τους μισθωτούς το ανάλογο ποσοστό είναι 6%, καθώς το υπόλοιπο καλύπτεται από τον εργοδότη.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι το ποσοστό του 20% για τους αυτοαπασχολούμενους έχει ήδη μειωθεί με νεότερο νόμο.

Ακόμη αντισυνταγματικές κρίθηκαν διατάξεις που αφορούν στις επικουρικές συντάξεις, καθώς για αυτές δεν υπήρχαν αναλογιστικές μελέτες. Το ΣτΕ ακυρώνει τις διατάξεις του νόμου για τις επικουρικές συντάξεις (παλιές και μελλοντικές) και ως εκ τούτου η πολιτεία οφείλει άμεσα να προβεί στη κατάρτιση νέας νομοθεσίας.

Ακόμη, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικό, κατά πλειοψηφία, τον τρόπο υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων. Συγκεκριμένα κρίθηκε αντισυνταγματική η περικοπή συντάξεων άνω των 1.300 ευρώ καθώς αντίκειται στις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και της ισότητας. Μάλιστα, το ποσό των 1.300 ευρώ υπολογίζεται ως μικτό. Δηλαδή κύρια σύνταξη, επικουρική, εισφορά αλληλεγγύης, προ φόρων κ.λπ. Ως εκ τούτου, και ως προς αυτό το ζήτημα (υπολογισμός επικουρικών συντάξεων), η πολιτεία πρέπει να προβεί σε νέα νομοθεσία.

Επιπλέον, αντισυνταγματικό, κρίθηκε, κατά πλειοψηφία, και το ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων κυρίως για τις μεγάλες συντάξεις και τους συνταξιούχους που έχουν πολλά χρόνια εργαστεί και ειδικότερα το ανώτατο πλαφόν αναπλήρωσης 46,8% για 42 χρόνια εργασίας.

Τι κρίθηκε συνταγματικό

Αντίθετα, τα μέλη της Ολομέλειας ΣτΕ έκριναν συνταγματικές άλλες διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου.

Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) τα μέλη της Ολομέλειας του ΣτΕ, τον έκριναν κατά πλειοψηφία συνταγματικό, όπως συνταγματική έκριναν και την υπαγωγή σε αυτόν του συνόλου των ασφαλισμένων, εργαζομένων και συνταξιούχων.

Όπως έκρινε η Ολομέλεια, η δημιουργία ενός φορέα για όλους με το σκεπτικό ότι αντιμετωπίζουν τους ίδιους ασφαλιστικούς κίνδυνους (γήρας, ασθένειες, θάνατος) είναι σύμφωνη με το σύνταγμα, την αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας.

Με το σκεπτικό αυτό το η Ολομέλεια, κατά πλειοψηφία, απέρριψε τις προσφυγές των δημοσίων υπαλλήλων που είχαν ζητήσει να μείνουν εκτός ΕΦΚΑ, λόγω της ειδικής σχέσης που έχουν με το κράτος. Αντίθετα, η μειοψηφία των δικαστών είχε την άποψη ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι πρέπει να έχουν ξεχωριστό ασφαλιστικό φορέα.

Με οριακή πλειοψηφία (13 έναντι 12) τα μέλη της Ολομέλειας του ΣτΕ έκριναν όμως συνταγματική και τη διάταξη που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου του 2014. Κρίθηκε, επίσης, πως στο νόμο Κατρούγκαλου υπάγονται όλοι οι εργαζόμενοι (παλιοί και μελλοντικοί) ανεξάρτητα από το πότε ξεκίνησαν να εργάζονται.

Έτσι, σύμφωνα με τις αποφάσεις της Ολομέλειας δεν θα πρέπει να υπάρχουν πλέον ασφαλισμένοι πολλών ταχυτήτων. Το σκεπτικό των δικαστών είναι ότι όλοι πρέπει να επωμιστούν το βάρος για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, στο πλαίσιο της αλληλεγγύης των γενεών κ.ά.

Αντίθετα, η μειοψηφία των δικαστών έκρινε ως προς αυτό το ζήτημα ότι η συγκεκριμένη διάταξη αποσκοπεί μόνο και μόνο στην επίτευξη δημοσιονομικών στόχων.

Επιπλέον, κατά πλειοψηφία, συνταγματικές κρίθηκαν από την Ολομέλεια του ΣτΕ και οι διατάξεις του νόμου για τις κύριες συντάξεις, διότι για αυτές υπήρξαν αναλογιστικές μελέτες, σε αντίθεση με τις επικουρικές.

Τέλος, η Ολομέλεια του ΣτΕ με τις αποφάσεις της αποφάνθηκε ότι το κράτος εγγυάται τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος σε περίπτωση προβλήματος και ανάγκης.

Εισηγητές των πέντε αποφάσεων που εξέδωσε η Ολομέλεια του ΣτΕ ήταν οι σύμβουλοι Επικρατείας Σπ. Μαρκάτης, Γ. Τσιμέκας και Α. Καλογεροπούλου και πρόεδρος των αποφάσεων αυτών είναι η αντιπρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Μ. Σαρπ.

Δείτε τις περιλήψεις των πέντε αποφάσεων:

Περίληψη Απόφασης ΕΦΚΑ

Περίληψη Απόφασης ΑΔΕΔΥ

Περίληψη Απόφασης ΟΤΟΕ

Περίληψη Απόφασης Σωματείου Ιπταμένων

Περίληψη Απόφασης Τεχνικού Επιμελητηρίου