ΤΕΚΑ: Σε ισχύ το νέο μοντέλο επικουρικής ασφάλισης

«Επίσημη πρεμιέρα» πραγματοποίησε την 1η Ιανουαρίου 2022, η μεταρρύθμιση στην επικουρική ασφάλιση. Μια μεταρρύθμιση, που στηρίζεται στη λειτουργία του νέου Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης, η οποία θα ολοκληρωθεί σταδιακά μετά το 2025.

Στο αναδιαμορφωμένο σύστημα επικουρικής ασφάλισης, εντάσσονται υποχρεωτικά οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας από την 1η Ιανουαρίου, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2023, θα μπορούν προαιρετικά να ενταχθούν στο Ταμείο όλοι οι υπόλοιποι ασφαλισμένοι κάτω των 35 ετών.

Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, το Κράτος εγγυάται ότι οι επικουρικές συντάξεις του «παλαιού» συστήματος θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται με βάση τους υφιστάμενους κανόνες χωρίς να υπάρξει καμία απολύτως περικοπή. Το κόστος μετάβασης, όμως, που χρόνο με τον χρόνο θα αυξάνεται, αποτελεί το μεγάλο «αγκάθι» του συστήματος. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι η επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό, μπορεί να ανέλθει έως και τα 78 δισ. ευρώ!

Ατομικός κουμπαράς

Κεντρικός πυλώνας του νέου μοντέλου είναι η εισαγωγή του «ατομικού κουμπαρά» για την επικουρική σύνταξη.

Αφορά, μισθωτούς δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, και αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και δικηγόρους.

Από την 1η Ιανουαρίου 2023 θα υπάρχει δυνατότητα να υπαχθούν προαιρετικά στην ασφάλιση του ΤΕΚΑ, οι εξής κατηγορίες:

  • Ασφαλισμένοι στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ (πρώην ΕΤΕΑΕΠ) που έχουν γεννηθεί από 1/1/1987 και μετά και οι οποίοι επιθυμούν να μεταβούν από τον προαναφερόμενο Κλάδο στο ΤΕΚΑ. Η συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων μπορεί να ασκήσει το δικαίωμά της για υπαγωγή στην ασφάλιση του ΤΕΚΑ μέχρι τις 31.12.2023.
  • Εργαζόμενοι που απασχολούνται σε κλάδους για τους οποίους δεν υπάρχει υποχρέωση υπαγωγής στην επικουρική ασφάλιση (π.χ. ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι υγειονομικοί) και οι οποίοι διατηρούν το δικαίωμα ένταξης στο ΤΕΚΑ μέχρι να συμπληρώσουν το 35ο έτος της ηλικίας τους.

Εισφορές και παροχές

Το ύψος των εισφορών δεν διαφοροποιείται από εκείνο του ισχύοντος συστήματος, διαμορφώνεται δηλαδή σε ποσοστό 3,25% για τον εργοδότη και 3,25% για τον εργαζόμενο μέχρι και τον Μάιο του 2022, και σε 3% για τον καθένα εφεξής.

Προϋπόθεση θεμελίωσης δικαιώματος μηνιαίας επικουρικής σύνταξης είναι η έκδοση κύριας σύνταξης και η συμπλήρωση 15 ετών επικουρικής ασφάλισης.

Στις περιπτώσεις που δεν θεμελιώνεται δικαίωμα μηνιαίας επικουρικής σύνταξης οι καταβληθείσες εισφορές επιστρέφονται σε πραγματική αξία στον ασφαλισμένο κατά τη συμπλήρωση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, κάτι που δεν ισχύει σήμερα.

Περαιτέρω, στο ΤΕΚΑ προβλέπεται κατώτατη επικουρική σύνταξη σε περίπτωση αναπηρίας ή θανάτου ενεργού ασφαλισμένου. Ειδικότερα, εάν το υπόλοιπο του ατομικού λογαριασμού του ασφαλισμένου υπολείπεται του ποσού των εισφορών ασφαλισμένου με 15 έτη ασφάλισης και αποδοχές ίσες με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό υπαλλήλου για πλήρη απασχόληση, ο Κρατικός Προϋπολογισμός καλύπτει τη διαφορά και στη συνέχεια υπολογίζεται το ποσό της σύνταξης του ασφαλισμένου ή των λοιπών δικαιοδόχων προσώπων.

Τα πακέτα ασφάλισης

Στους ασφαλισμένους του ΤΕΚΑ θα προσφέρεται ένα βασικό συνταξιοδοτικό-επενδυτικό προϊόν (default) με δομή κύκλου ζωής που θα συνδυάζει το κατάλληλο μείγμα κινδύνου, απόδοσης και ασφάλειας για όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου ενός τυπικού ασφαλισμένου χωρίς ο ίδιος να χρειάζεται να ασχοληθεί περισσότερο με τη διαχείριση των εισφορών του.

Στους ασφαλισμένους θα προσφέρονται και άλλα συνταξιοδοτικό-επενδυτικά προϊόντα, επίσης με δομή κύκλου ζωής αλλά με διαφορετικό προφίλ ρίσκου, για αυτούς που θέλουν μόνοι τους να επιλέξουν τη διαβάθμιση του ρίσκου που επιθυμούν να αναλάβουν.

Ο ασφαλισμένος θα κατατάσσεται αυτομάτως στο default χαρτοφυλάκιο και θα μπορεί μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας να επιλέξει διαφορετικό χαρτοφυλάκιο ή συνδυασμό χαρτοφυλακίων.

Εάν το επιθυμεί, ο ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα να μεταβάλει το χαρτοφυλάκιό του κάθε τρία χρόνια.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, σε περίπτωση αρνητικών αποδόσεων το Κράτος εγγυάται την καταβολή ελάχιστης ανταποδοτικής μηνιαίας επικουρικής σύνταξης, η οποία υπολογίζεται στη βάση του ύψους της πραγματικής αξίας των εισφορών που κατέβαλαν οι ασφαλισμένοι. Δηλαδή, απονέμεται στους ασφαλισμένους επικουρική σύνταξη τουλάχιστον ίση με αυτή που αντιστοιχεί στις εισφορές τις οποίες κατέβαλαν, λαμβανομένου υπόψη και του πληθωρισμού.