Το περιβόητο πλεόνασμα του ΕΦΚΑ και η… δημιουργική λογιστική

«Ο ΕΦΚΑ ξεκίνησε το 2017 με έναν προϋπολογισμό ελλειμματικό κατά 750 εκατ. ευρώ. Τελικά, ο ΕΦΚΑ έκλεισε το 2017 με πλεόνασμα άνω των 300 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μια θετική ανατροπή άνω του 1 δισ. ευρώ. Η θετική δημοσιονομική εκτέλεση του ΕΦΚΑ το έτος 2017 αντανακλάται και στον Προϋπολογισμό για το έτος 2018. Οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης για το 2018 θα έχουν πλεόνασμα ύψους 860 εκατ. ευρώ, βελτιωμένο έναντι του 2017 κατά 1 δισ. 57 εκατ. ευρώ».

Οι παραπάνω διαπιστώσεις ανήκουν στην υπουργό Εργασίας, Έφη Αχτσιόγλου, και ειπώθηκαν -όχι για πρώτη φορά- κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού στη Βουλή. Αντίστοιχα το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν τα κυβερνητικά στελέχη που στην αιτίαση ότι το κοινωνικό μέρισμα και το επίδομα στους νέους ανέργους είναι αποτέλεσμα της υπερφορολόγησης, απαντούν ότι είναι αποτέλεσμα του νοικοκυρέματος στο ασφαλιστικό σύστημα το οποίο και έφερε πλεόνασμα στον ΕΦΚΑ.

Πόσο, όμως, τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του ΕΦΚΑ αποδεικνύουν το περίφημο πλεόνασμα; Πόσο το λογιστικό και δημοσιονομικό αποτέλεσμα του υπερ-ταμείου Κοινωνικής Ασφάλισης είναι πραγματικό και δεν στηρίζεται σε πήλινα πόδια, εν προκειμένω σε μια… δημιουργική λογιστική που ως γνωστόν διαμορφώνει μια εικόνα που απέχει από την πραγματικότητα;

Την προηγούμενη Τρίτη το απόγευμα ψηφίστηκε από το Δ.Σ. του ΕΦΚΑ ο προϋπολογισμός του Οργανισμού για το 2018. Οι προϋπολογισμοί και οι αριθμοί, όσο άχαροι κι αν είναι, πάντα με μια προσεκτική ανάγνωσή τους αναδεικνύουν πολλά χρήσιμα και κρίσιμα ζητήματα.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ για το 2018, το προβλεπόμενο ταμειακό αποτέλεσμα εμφανίζεται θετικό και διαμορφώνεται στο ποσό των 35,2 εκατ. ευρώ, ενώ το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, δηλαδή, εξαιρουμένων των χρηματοοικονομικών συναλλαγών εκτιμάται στο ποσό των 207,7 εκατ. ευρώ.

Μια πιο προσεκτική, όμως, ανάγνωση στους σχετικούς πίνακες και τα ποσά ανά κατηγορία εσόδων και εξόδων δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο που προκύπτουν τα πλεονάσματα. Λογιστικά οι υπολογισμοί εμφανίζονται σωστοί, ωστόσο, προκύπτουν ερωτήματα τόσο για το «κενό» στο κονδύλι που αφορά την έκτακτη χρηματοδότηση (από τους δανειστές) για τα ληξιπρόθεσμα σε συνδυασμό με το ρυθμό έκδοσης νέων συντάξεων, όσο και για τις οφειλές του ΕΦΚΑ προς τρίτους (ΕΟΠΥΥ, ΟΑΕΔ, ΟΕΚ, ΟΕΕ κ.λπ.), οι οποίες δεν εμφανίζονται πουθενά στον προϋπολογισμό.

Χρηματοδότηση για εξόφληση ληξιπρόθεσμων

Το 2017 στον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ και στον κωδικό της έκτακτης επιχορήγησης για εξόφληση εκκρεμών αιτήσεων συνταξιοδότησης είχαν ως εκτίμηση εγγραφεί 645 εκατ. ευρώ, ενώ τελικά τα διαθέσιμα ήταν 885 εκατ. ευρώ, δηλαδή, παραπάνω 87 εκατ. ευρώ.

Αντίστοιχα το 2017 για εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης που εξοφλούνται μέσω της έκτακτης χρηματοδότησης διατέθηκαν 445 εκατ. ευρώ, που σημαίνει ότι με βάση τα 885 εκατ. που συνολικά ήταν διαθέσιμα το 2017 για εξόφληση ληξιπρόθεσμων, έκδοση νέων συντάξεων, δηλαδή, έμειναν από τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση 440 εκατ. ευρώ που το πιθανότερο είναι ότι κάποια από αυτά πήγαν για την κάλυψη τρεχουσών συντάξεων και όχι για την έκδοση νέων, για την οποία προορίζονταν.

Πρέπει στα πιο πάνω να συνυπολογιστεί ότι ο ΕΦΚΑ το 2017 και παρά τους… συναγερμούς που κήρυξε οι διοίκησή του σε διάφορες χρονικές φάσεις, δεν ξεπέρασε σε αριθμό την έκδοση νέων συντάξεων που ίσχυε και τα προηγούμενα χρόνια, με τον αριθμό έκδοσης οριστικών συντάξεων να κυμαίνεται περίπου στις 120.000.

Συνοψίζοντας, ο ΕΦΚΑ, λοιπόν διαχειρίστηκε την έκτακτη (από τους δανειστές) χρηματοδότηση που προοριζόταν αποκλειστικά για τα ληξιπρόθεσμα (νέες συντάξεις) με τρόπο που του έδωσε τη δυνατότητα να καλύψει και κάποιες τρέχουσες συντάξεις, δίνοντάς του σημαντικές ανάσες ρευστότητας και… πλεονασμάτων.

Με δεδομένο μάλιστα ότι στο πρόγραμμα έκτακτης χρηματοδότησης για τα ληξιπρόθεσμα που λήγει τον Αύγουστο του 2018 προβλέπεται ότι η συνολική χρηματοδότηση θα φτάσει περίπου το 1,159 δισ. ευρώ, σημαίνει ότι ο ΕΦΚΑ έχει λαμβάνειν από τους δανειστές άλλα περίπου 274 εκατ. ευρώ.

Είναι λοιπόν, προφανές, ότι το τέλος της έκτακτης χρηματοδότησης, με το τέλος του προγράμματος, και με βάση ότι τα έσοδα του ΕΦΚΑ από εισφορές και κρατική χρηματοδότηση παραμένουν σχεδόν τα ίδια, ότι η ρευστότητα και τα πλεονάσματα από το 2019 μάλλον τελειώνουν.

Τα χρέη κάτω από το… χαλί

Το asfalistiko.gr από τις 23 Νοεμβρίου αποκάλυψε την «τρύπα» των ασφαλιστικών Ταμείων, του ΕΦΚΑ δηλαδή, στον ΕΟΠΥΥ (διαβάστε αναλυτικά εδώ), ρεπορτάζ που επιβεβαιώνεται και, μάλιστα, με δεδομένα που αναδεικνύουν μια ακόμα χειρότερη κατάσταση.

Στην εισήγηση του προϋπολογισμού που αφορούσε το 2017, ο οποίος εγκρίθηκε στο τέλος του 2016, όταν ο ΕΦΚΑ έκανε τα πρώτα του… βήματα, στην αιτιολογική έκθεση αναφερόταν ότι «το σύνολο των υποχρεώσεων προς τρίτους και φορείς γενικής κυβέρνησης θα οριστικοποιηθεί μετά τις 31/12/2016 με την απογραφή των εντασσόμενων φορέων, προκειμένου να ρυθμιστεί ο τρόπος πληρωμής τους από τον ΕΦΚΑ. Για το λόγο αυτό δεν έχει γίνει αποτύπωση των υποχρεώσεων αυτών στο παρόν σχέδιο».

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, οι συνολικές υποχρεώσεις του ΕΦΚΑ σε τρίτους (ΕΟΠΥΥ, ΟΑΕΔ, ΟΕΚ, ΟΕΕ κ.λπ.) ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ και η «αποτύπωσή» τους όχι μόνο δεν έγινε όπως αναφερόταν στον προϋπολογισμό του 2017, αλλά δεν εμφανίζονται ούτε στον προϋπολογισμό του 2018.

Και μιλάμε για χρέη που σήμερα ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ, ποσό που αλλάζει άρδην την εικόνα και θολώνει ακόμα περισσότερο τα λογιστικά και δημοσιονομικά πλεονάσματα.