Βρήκε τη συνταγή για επαρκείς συντάξεις η Κομισιόν!

Πώς θα επιλυθεί το πρόβλημα επάρκειας των συντάξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Πολύ απλά: με την εξάλειψη της ανάγκης για σύνταξη. Η βαθιά αυτή φιλοσοφία προκύπτει από τη σχετική ανακοίνωση της Κομισιόν η οποία «προλογίζει» τη φετινή «Έκθεση για την Επάρκεια των Συντάξεων στα κράτη μέλη».

Γράφει ο Χρήστος Πραμαντιώτης

Η Έκθεση δημοσιεύθηκε την περασμένη Δευτέρα και «αναλύει τον τρόπο με τον οποίο οι τρέχουσες και οι μελλοντικές συντάξεις βοηθούν στην πρόληψη της φτώχειας των ηλικιωμένων», ενώ επίσης υπογραμμίζει ότι «τα κράτη μέλη αποδίδουν όλο και μεγαλύτερη προσοχή σε βιώσιμες, επαρκείς συντάξεις στις μεταρρυθμίσεις τους, αλλά θα χρειαστεί να λάβουν περαιτέρω μέτρα στο μέλλον».

Η άσκηση την οποία τα επιτελεία και οι επιτροπές της Ε.Ε. ισχυρίζονται ότι θέλουν να λύσουν έχει δεδομένα και ζητούμενα. Στα δεδομένα λοιπόν συγκαταλέγεται το γεγονός ότι σήμερα περίπου 17,3 εκατ. ή το 18,2% των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας (65 ετών και άνω) στην Ε.Ε. διατρέχει τον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού. Το ποσοστό αυτό παραμένει σχεδόν αμετάβλητο επί μια πενταετία και όλοι εκτιμούν ότι μπορεί να γίνει υψηλότερο αν συνυπολογιστεί η κατάσταση στην αγορά εργασίας που σε μια σειρά κρατών μελών της Ε.Ε. δημιουργεί μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες οι οποίες αντιμετωπίζουν λιγότερο ευνοϊκούς όρους για την πρόσβαση και τη θεμελίωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Σε ένα πρόβλημα όπου η απλούστερη των απαντήσεων θα ήταν η μείωση της ανεργίας (προκειμένου να εισρεύσει χρήμα στα ασφαλιστικά ταμεία) και η αντιμετώπιση της δημογραφικής γήρανσης, οι χρυσοπληρωμένοι οικονομολόγοι και αναλυτές της Ε.Ε. πρωτοπορούν και εισηγούνται ότι η επάρκεια των συντάξεων θα εξασφαλιστεί αν μειωθούν δραστικά οι συνταξιούχοι. Κι επειδή στον πολιτισμένο(;) κόσμο αυτό δεν θα ήταν σωστό να γίνει διά της εξολοθρεύσεώς τους, εκείνο που απομένει είναι να λαμβάνουν τη σύνταξη μόλις προσεγγίσουν το βαθύ γήρας – κι αν προλάβουν.

Έτσι, η συνταγή που θα συνεχίσει να απαιτεί η Κομισιόν και να προωθούν τα κράτη μέλη, προβλέπει μια σειρά συστάσεων: θα πρέπει να παραταθεί ο εργασιακός βίος, να αναπροσαρμοστούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, να επιβραβευθεί η συνταξιοδότηση σε μεγαλύτερη ηλικία, να αποθαρρυνθεί η πρόωρη έξοδος, να συνδυάζεται η σύνταξη με εισόδημα από εργασία, να δοθούν φορολογικά κίνητρα για την προώθηση της συνταξιοδότησης σε μεταγενέστερο στάδιο. Πιο ξεκάθαρο δεν θα μπορούσε να γίνει: όλο και λιγότεροι θα παίρνουν σύνταξη για όλο και μικρότερο χρονικό διάστημα. Κι αν οι περισσότεροι δεν προλάβουν επειδή θα επέλθει το μοιραίο πριν από τη συνταξιοδότηση, ακόμη καλύτερα για την… επάρκεια του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση κινούνται τα τελευταία χρόνια οι μεταρρυθμίσεις στα κράτη μέλη της Ε.Ε. Και μάλιστα με επιτυχία, αφού ο αριθμός των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων στην απασχόληση αυξήθηκε κατά 4,1 εκατ. την τελευταία τριετία και μόνο. Την ίδια στιγμή, όμως, όπως αναγνωρίζει η Κομισιόν, ο κίνδυνος της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στην τρίτη ηλικία αυξάνεται. Εκ του αποτελέσματος, δηλαδή, η συνταγή δεν δείχνει να προσεγγίζει το σκοπούμενο αποτέλεσμα, όμως αυτό δεν αποθαρρύνει τους… συνταγογραφούντες, που συμπεριφέρονται όπως ο σκύλος που κυνηγάει την ουρά του. «Προτεραιότητά μας πρέπει να είναι να συνεχίσουν οι υπό εξέλιξη μεταρρυθμίσεις» δηλώνει μάλιστα σχετικά με το ζήτημα αυτό η Μ. Τίσεν, Επίτροπος Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων, Δεξιοτήτων και Κινητικότητας του Εργατικού Δυναμικού.

Δεν φαίνεται να περνάει από το μυαλό της Επιτρόπου ούτε και η κοινή λογική η οποία λέει ότι η παράταση του εργασιακού βίου των μεγαλύτερων μπορεί και να λειτουργεί αντιθετικά προς την έναρξη του εργασιακού βίου των νεότερων. Εκτός πια κι αν είναι τόσο ραγδαία η αύξηση των θέσεων εργασίας στην Ε.Ε. και δεν το έχουμε καταλάβει.

ΥΓ.1 Πάντως, αν έχει σημασία, η Έκθεση για την Επάρκεια των Συντάξεων, στην αξιολόγησή της αναφέρει τις μεταρρυθμίσεις που γίνονται σε όλη την Ε.Ε., αλλά περιγράφει με… μελαγχολία και με έντονα γράμματα εντός του κειμένου, την συμπεριφορά της Πολωνίας για την οποία αναφέρει: «Μερικές πρόσφατες μεταρρυθμίσεις εν τούτοις πηγαίνουν ενάντια στην τάση αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Ειδικά η Πολωνία πήρε πίσω προηγούμενες μεταρρυθμίσεις επανεισάγοντας χαμηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης για άνδρες και γυναίκες (65 και 60 έτη αντιστοίχως), παρά την προβλεπόμενη δημογραφική γήρανση».

ΥΓ.2 Την ιδέα της δουλειάς μέχρι τα βαθιά γεράματα ενστερνίζεται ασφαλώς και ο ΟΟΣΑ ο οποίος στην πρόσφατη έκθεσή του για την Ελλάδα συστήνει την επέκταση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης κατά τέσσερα χρόνια. Προφανώς δεν ήταν αρκετή η ασφαλιστική μεταρρύθμιση που προώθησε ο Γ. Κατρούγκαλος πριν δραπετεύσει από το υπουργείο Εργασίας…