Έρευνα ΕΚΑ: Καθεστώς οι μισθοί πείνας, η καθυστέρηση πληρωμής και η μερική απασχόληση

Μισθοί κάτω από 500 ευρώ για έναν στους πέντε εργαζόμενους, καθυστερήσεις στην καταβολή των αποδοχών, απλήρωτες υπερωρίες και ελαστικές μορφές εργασίας αποτελούν τις μεγαλύτερες πληγές της αγοράς εργασίας, όπως αναδεικνύεται από έρευνα που παρήγγειλε η Περιφέρεια Αττικής, σε συνεργασία με το ΕΚΑ, και διεξήγαγε η εταιρεία MARC με θέμα: «Συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στο Λεκανοπέδιο της Αττικής».

Σύμφωνα με την έρευνα, Ο μέσος όρος των καθαρών μηνιαίων αποδοχών ανέρχεται στα 806 ευρώ. Τις χαμηλότερες αποδοχές έχουν οι γυναίκες και οι νέοι. Ο ένας στους πέντε εργαζόμενους πληρώνεται με μισθό κάτω των 500 ευρώ. Στην κατηγορία των μισθωτών με μισθό κάτω των 500 ευρώ βρίσκεται το 11,2% των ανδρών και το 27,8% των γυναικών.

Οι εργαζόμενοι κάτω των 35 ετών πληρώνονται με μισθό κάτω των 500 ευρώ σε ποσοστό 31,5%, ενώ όσοι προσλήφθηκαν τους τελευταίους 12 μήνες δηλώνουν πως έχουν μισθό κάτω των 500 ευρώ σε ποσοστό 42,1%, γεγονός που καταδεικνύει τη σαφή και συνεχή τάση μείωσης των αποδοχών.

Αν δε υπολογισθεί και η αναλογική κατανομή όσων δεν απαντούν στην ερώτηση σχετικά με το ύψος του μισθού τους, το ποσοστό όσων λαμβάνουν μισθό κάτω των 500 ευρώ εκτιμάται ότι είναι μεγαλύτερο κατά τουλάχιστον τρεις ποσοστιαίες μονάδες.

Απλήρωτη εργασία και καθυστέρηση στην καταβολή μισθών

Το 35% των εργαζομένων δήλωσε πως για τις τυχόν υπερωρίες εκτός του συμφωνημένου ωραρίου, δεν πληρώνονται επιπλέον. Το φαινόμενο των απλήρωτων υπερωριών είναι συχνότερο στις γυναίκες (37% έναντι 33,7% των ανδρών).

Μόνο το 57% των εργαζομένων δηλώνουν πως λαμβάνουν τον μισθό πάντα στην ώρα του χωρίς καθυστέρηση, ενώ το 42,5% των εργαζομένων αναφέρει προβλήματα στην καταβολή του μισθού τους. Συγκεκριμένα, το 33% των εργαζομένων δήλωσαν πως λαμβάνουν τον μισθό τους συνήθως με καθυστέρηση και το 9,3% των εργαζομένων αναφέρουν πως η καταβολή του μισθού τους καθυστερεί πάντα. Οι καθυστερήσεις στην καταβολή των δεδουλευμένων παρατηρείται σχετικά περισσότερο στις γυναίκες εργαζόμενες (45,3%) έναντι (39,6%) των ανδρών.

Ο συνηθέστερος χρόνος καθυστέρησης είναι ο ένας μήνας.

«Ελαστική» εργασία

Οι επτά στους δέκα μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα δήλωσαν πως εργάζονται με πλήρες ωράριο ενώ το 30% εργάζονται με μερική απασχόληση (λιγότερες ώρες ή ημέρες).

Η μερική απασχόληση στις γυναίκες και στους νέους εργαζόμενους 18-34 ετών ξεπερνά το 40% (γυναίκες 41,1%, νέοι 41,5%).

Το 57% όσων προσλήφθηκαν τους τελευταίους 12 μήνες δήλωσαν πως εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης.

Επίσης, το 43% έχει αναγκασθεί να εργασθεί Κυριακές.

Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει την ραγδαία επιδείνωση στην αγορά εργασίας και την ισχυρή τάση απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων.

Ετεροαπασχόληση

Ο ένας στους τρεις εργαζόμενους (32%) αναφέρει πως το αντικείμενο της εργασίας του δεν ανταποκρίνεται στην ειδίκευση ή στο αντικείμενο των σπουδών του. Το ποσοστό της ετεροαπασχόλησης καταγράφεται εντονότερο στις γυναίκες (38%), στους νέους κάτω των 35 ετών (41%) και σε όσους βρήκαν εργασία τους τελευταίους 12 μήνες (42%). Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει πως το μέγεθος της ετεροαπασχόλησης εμφανίζει αυξητική τάση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μεγέθη που αφορούν την περιστασιακή απασχόληση, το καθεστώς της μερικής απασχόλησης, την ετεροαπασχόληση, την ανασφάλιστη εργασία και γενικότερα το σύνολο των παραγόντων που συνθέτουν τις ελαστικές μορφές εργασίας, αναφέρονται σε όσους κατά την διάρκεια της έρευνας είχαν εργασία και δεν συνυπολογίζουν όσους την ίδια περίοδο δεν είχαν απασχόληση. Δεν έχει υπολογιστεί το ποσοστό των ανέργων που δηλώνουν πως έχει τύχει να υποαπασχοληθούν σποραδικά (έκαναν πού και πού μεροκάματα) κατά την διάρκεια της ανεργίας τους και συνεπώς τα προαναφερόμενα μεγέθη θα πρέπει να θεωρηθούν σχετικώς υποτιμημένα.

Ασφάλιση

Πλήρη ασφαλιστική κάλυψη δήλωσε πως έχει το 82,7% των εργαζομένων. Το 10,3% ανέφερε πως είναι μεν ασφαλισμένος/η αλλά για λιγότερες ώρες/μισθό ενώ το 6,1% δήλωσε πως εργάζεται χωρίς ασφάλιση. Αυτασφάλιση δήλωσε το 0,8%.

Όσο μειώνεται η ηλικιακή κατηγορία των εργαζομένων, τόσο μειώνεται και το ποσοστό της πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης. Χαρακτηριστικό είναι το ότι ο ένας στους τέσσερις εργαζόμενους ηλικίας κάτω των 35 ετών (25,3%) δεν έχει πλήρη ασφάλιση. Το 16% αναφέρει πως έχει ασφαλιστεί για λιγότερες ώρες και το 9,3% εργάζεται ανασφάλιστος.

Τα κρούσματα της παραβίασης των ασφαλιστικών δικαιωμάτων εμφανίζονται εντονότερα στις μικρότερες επιχειρήσεις και ιδιαίτερα στις προσλήψεις των τελευταίων ετών της κρίσης. Το ¼ όσων προσλήφθηκαν την τελευταία τριετία στερείται πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης.

Τέλος, όσοι εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης στερούνται της ασφάλισης που αντιστοιχεί στις ώρες εργασίας τους ή δεν έχουν καμία ασφάλιση σε ποσοστό 38%.

Εργασιακά προβλήματα

  • Το ύψος του μισθού.
  • Καθυστέρηση πληρωμής.
  • Εργασιακό άγχος – εντατικοποίηση της εργασίας – επαγγελματικές ασθένειες.
  • Ανασφάλεια στην εργασία – εργασιακό στρες.

Ταυτότητα έρευνας

Στόχος της έρευνας: Στόχος της έρευνας ήταν η συστηματική συλλογή πρωτογενών πληροφοριών σχετικά με την καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης στους τομείς της εργασίας, των συνθηκών διαβίωσης και της συνδικαλιστικής απήχησης τόσο στον πληθυσμό των εργαζομένων όσο και των ανέργων στην Αττική.

Πληθυσμός της έρευνας: Εξεταζόμενο πληθυσμό αποτελούν οι μισθωτοί εργαζόμενοι, απασχολούμενοι στον ιδιωτικό και ευρύτερο δημόσιο τομέα καθώς και οι άνεργοι, ηλικίας 18 -65 ετών στην περιοχή της Αττικής.

Μέγεθος δείγματος: Το μέγεθος δείγματος ανέρχεται στον αριθμό των 1.501 ατόμων αντιπροσωπευτικής επιλογής.

Κατανομή δείγματος με βάση στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας: Εργαζόμενοι: 1.001, Άνεργοι 500.

Χρονικό διάστημα διεξαγωγής: 22 Νοεμβρίου 2017 έως 15 Δεκεμβρίου 2017.

Δείτε τα γραφήματα της έρευνας με τα πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα