Καταλυτική η κρίση στη σχέση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας

Τη διαχρονικά προβληματική σχέση που έχει στην Ελλάδα η εκπαίδευση με την αγορά εργασίας, αλλά και την επιδείνωση αυτής, από το 2009 και το ξέσπασμα της κρίσης, διαπιστώνει έρευνα του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Η μελέτη συμπληρώνει, επεκτείνει και εμβαθύνει την ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο πρόσφατης μελέτης του ΙΟΒΕ (2017) για τις επιπτώσεις της κρίσης και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα.

Όπως αναφέρει το ΙΟΒΕ, καταγράφεται μεγάλη άνοδος του εκπαιδευτικού επιπέδου του πληθυσμού που σημειώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, και είχε ως αποτέλεσμα η πλειονότητα των εργαζομένων στην Ελλάδα να είναι πλέον μέσης ή ανώτατης εκπαίδευσης. Η άνοδος αυτή οφείλεται από τη μια στην αποχώρηση από την απασχόληση των εργαζόμενων
μεγαλύτερων ηλικιών με χαμηλή εκπαίδευση (δημοτικό – γυμνάσιο). Από την άλλη, η άνοδος είναι αποτέλεσμα της πολιτικής της μεγάλης διεύρυνσης της ανώτατης εκπαίδευσης που ακολουθήθηκε από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και έπειτα, με τη μεγάλη αύξηση των εισαγόμενων φοιτητών στα πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ, και την επέκταση του αριθμού των μεταπτυχιακών προγραμμάτων και φοιτητών. Αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής είναι ότι ο αριθμός των πτυχιούχων το 2017 έφτασε στα 2,12 εκατομμύρια (το 2001 ήταν 1,18 εκατομμύρια).

Αυτή τη στιγμή, οι άνεργοι απόφοιτοι ανώτατης εκπαίδευσης και μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών ανέρχονται στους 250.000 – 260.000.

Μετά την κρίση -από το 2009 και έπειτα- τα ποσοστά ανεργίας των πτυχιούχων υπερδιπλασιάστηκαν (από 7% το 2009 σε 17,1% το 2017), παραμένουν ωστόσο τα χαμηλότερα, συγκρίνοντας τα αντίστοιχα ποσοστά με αποφοίτους λυκείου και δημοτικού. Κάπως πιο εύκολη είναι, σύμφωνα με τα στοιχεία, η πρόσβαση στην αγορά εργασίας για όσους έχουν μεταπτυχιακές ή διδακτορικές σπουδές, καθώς το ποσοστό ανεργίας έχει διαμορφωθεί περίπου στο 10% το 2017, έναντι 7% το 2009.

Ειδικότερα, η μεγαλύτερη αύξηση του αριθμού των ανέργων σημειώθηκε μεταξύ των αποφοίτων ανώτατης εκπαίδευσης (179,1%) και ακολούθησαν εκείνοι με εκπαίδευση λυκείου (αύξηση 138,4%), ενώ η μικρότερη καταγράφεται στους ανέργους με εκπαίδευση  δημοτικού (αύξηση 55,6%).

Γενικά, πάντως, τα ποσοστά απασχόλησης επιδεινώθηκαν για όσους αποφοίτησαν πιο πρόσφατα (ασχέτως βαθμίδας εκπαίδευσης), καταδεικνύοντας τις μεγαλύτερες δυσκολίες εύρεσης εργασίας που αντιμετωπίζουν όσοι ολοκληρώνουν τις σπουδές τους. Μάλιστα, η Ελλάδα καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ των 28, όσον αφορά την απασχόληση αποφοίτων της ανώτατης εκπαίδευσης: Στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 66%, με την Κροατία να ακολουθεί δεύτερη με 73%, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 78%.

Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ

Η μελέτη είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του ΙΟΒΕ (www.iobe.gr).