Κορονοϊός: Τι αλλάζει στην εργασία στο δημόσιο τομέα – Ερωτήσεις και απαντήσεις για ό,τι ισχύει

Ο κορονοϊός αλλάζει τη ζωή και την καθημερινότητα, όχι μόνο στον ιδιωτικό, αλλά και στο δημόσιο τομέα. Οι δημόσιοι υπάλληλοι, πρέπει να γνωρίζουν τι συμβαίνει όταν μια δημόσια υπηρεσία κλείνει, ποιοι πρέπει να προσέρχονται στην υπηρεσία τους και ποιοι όχι, ποιος είναι ο ελάχιστος αριθμός οργανικών υπαλλήλων ανά μονάδα, αλλά και πώς θα πραγματοποιείται η αυτοπρόσωπη και εκ περιτροπής εργασία τους.

Ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος έχει κωδικοποιήσει σε 11 ερωτήματα όλες τις παραμέτρους για την εργασία στο δημόσιο, σύμφωνα με τη νέα εγκύκλιο.

Ας δούμε πιο αναλυτικά, τις απαντήσεις:

Γιάννης Καρούζος, δικηγόρος – εργατολόγος

1) Όταν η δημόσια υπηρεσία κλείνει, το προσωπικό της μένει στο σπίτι;

Σύμφωνα με την από 12-03-2020 δημοσιευμένη ΠΝΠ, όταν μια δημόσια υπηρεσία κλείσει, ως προληπτικό μέτρο αποφυγής μετάδοσης κορονοιού, δύναται να καθοριστεί από τον οικείο υπουργό ή από το αρμόδιο για διοίκηση της υπηρεσίας όργανο, ποιοι υπάλληλοι θα προσέρχονται κανονικά στην υπηρεσία. Η εν λόγω νομοθετική πρόβλεψη διευκρινίζεται ακόμα παραπάνω με την από 16-03-2020 εγκύκλιο. Συγκεκριμένα, το αρμόδιο όργανο ή ο αρμόδιος υπουργός, θα καταστρώνει ένα πλάνο εργασιών, ανάλογα με τις ανάγκες της υπηρεσίας. Σ’ αυτή την περίπτωση, όταν δηλαδή εκδοθεί η εν λόγω απόφαση που θα καθορίζει το πλάνο εργασιών έκτακτης ανάγκης , ο εργαζόμενος δεν παραμένει στο σπίτι.

2) Τι είναι το πλάνο εργασιών έκτακτης ανάγκης;

Το πλάνο εργασιών το οποίο θα διαμορφώνεται ανά εβδομάδα ή δεκαπενθήμερο, θα ορίζει το ποσοστό των υπαλλήλων οι οποίοι οφείλουν να προσέρχονται στην υπηρεσία τους, αν και εκείνη έχει κλείσει με απόφαση κρατικής αρχής και δεν συνδιαλέγεται με το κοινό. Οι δημόσιοι υπάλληλοι, θα κληθούν να εργάζονται εκ περιτροπής, για τη διευκόλυνση και την προστασία τους, ή με την παρουσία προσωπικού ασφαλείας για αυτούς.

Ακόμα δε, η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι, εφόσον κριθεί ότι το αντικείμενο εργασίας του υπαλλήλου μιας οργανικής μονάδας , ενόψει του κορωνοιού, έχει περιοριστεί αρκετά, μπορεί να αποφασιστεί από το αρμόδιο όργανο ότι εκείνος θα διατεθεί σε άλλη οργανική μονάδα, παρέχοντας ακόμη και διαφορετικής φύσης καθήκοντα.

Εξυπακούεται όμως, ότι ο υπάλληλος που θα επιλεγεί να ασκήσει καθήκοντα αλλότριας θέσης, πρέπει να έχει τις γνώσεις, τα προσόντα να εκτελέσει τα νέα του καθήκοντα, η άσκηση των οποίων θα διαρκέσει για όσο κρίνει το αρμόδιο όργανο και πάντως όχι μετά το πέρας των προληπτικών μέτρων για την προστασία από τη μετάδοση κορωνοιού.

3) Το πλάνο εργασιών θα ορίζει ονομαστικά ποιοι υπάλληλοι θα παρέχουν υπηρεσίες;

Το πλάνο εργασιών θα ορίζει τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό υπαλλήλων ανά οργανική μονάδα (σε επίπεδο Τμήματος, όπου είναι εφικτό, άλλως σε επίπεδο Δ/νσης), οι οποίοι θα παρίστανται καθημερινά στην υπηρεσία για παροχή εργασίας εκ περιτροπής.

4) Το πλάνο εργασιών θα προβλέπει μόνο αυτοπρόσωπη εργασία των υπαλλήλων;

Προκειμένου να αποφεύγεται ο συγχνωτισμός, συγχρωτισμός και συνωστισμός των υπαλλήλων στην υπηρεσία, αλλά και για την προστασία αυτών στο πλαίσιο του κινδύνου που αναδύεται λόγω των μετακινήσεων του προσωπικού, το αρμόδιο όργανο δύναται είτε να καθορίσει την εκ περιτροπής κατά τα ανωτέρω αυτοπρόσωπη παρουσία των υπαλλήλων, είτε, εφόσον απαιτείται, την παροχή εργασίας σε δυο διακριτές βάρδιες αποκλειστικά στο πλαίσιο αντιμετώπισης της εν λόγω έκτακτης κρίσης και ανεξάρτητα από το πάγιο ωράριο λειτουργίας του φορέα.

5) Πρακτικά παραδείγματα:

Α) Ένας υπάλληλος Εφορίας της οποίας έχει ανασταλεί η λειτουργία προς το κοινό, ο οποίος παρέχει υπηρεσίες στο ΕΙΣΟΔΗΜΑ, δύναται με απόφαση του διοικητή της δημόσιας υπηρεσίας, στα πλαίσια κατάστρωσης του πλάνου εργασιών, να μεταφερθεί στο τμήμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ, παρέχοντας άλλης φύσεως υπηρεσίες.

Β) Η παιδαγωγός στον δημόσιο παιδικό σταθμό που έχει κλείσει, δεν δύναται να παρέχει πια το διδακτικό – παιδαγωγικό της έργο, καθώς έχει ανασταλεί η λειτουργία του, όμως με απόφαση του Δημάρχου, μπορεί να ορισθεί να παρέχει σε άλλη θέση και σε άλλο τμήμα, τις υπηρεσίες της.

6) Μπορεί ο εργαζόμενος να αρνηθεί την εκτέλεση διαφορετικών καθηκόντων;

Ο υπάλληλος κατ’ αρχάς δεν δύναται να αγνοήσει την εν λόγω απόφαση και να μην προσέλθει στην υπηρεσία του. Μια τέτοια συμπεριφορά συνιστά αδικαιολόγητη αποχή από την άσκηση καθηκόντων αλλά και απείθεια, που επισύρουν σοβαρές πειθαρχικές κυρώσεις.

7) Στο εν λόγω πλάνο εργασιών, συμπεριλαμβάνονται οι ευπαθείς ομάδες, ή οι υπάλληλοι που έχουν αιτηθεί, κάνουν χρήση της άδειας ειδικού σκοπού;

Η εγκύκλιος αναφέρει ρητά ότι από τον σχεδιασμό του ανωτέρω πλάνου εργασιών εξαιρούνται και δεν συμπεριλαμβάνονται τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, οι υπάλληλοι που κάνουν χρήση άδειας ειδικού σκοπού, ή οι υπάλληλοι που λείπουν με άλλης μορφής άδειας (αναρρωτική, άδεια ανατροφής τέκνου, γονικές άδειες, άδεια άνευ αποδοχών, κανονικής άδεια).

8) Για ποιες ευπαθείς κατηγορίες θα χορηγείται ειδική άδεια;

Μόνον για τους καρκινοπαθείς υπαλλήλους, προβλέπεται η χορήγηση ειδικής άδειας για την προστασία της υγείας τους. Εκείνοι παραμένουν υποχρεωτικά σπίτι και η αμοιβή του καταβάλλεται κανονικά.

9) Αντιπαραβολή με τον ιδιωτικό τομέα – «γκρίζα ζώνη» της εγκυκλίου…

Στον αντίποδα, σε αντίστοιχη εγκύκλιο για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, προβλέφθηκε ότι όλοι όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, ( δηλαδή οι έγκυες, οι έχοντες αναπνευστικά προβλήματα, ανοσο- ανεπάρκεια, καρκινοπαθείς κτλ) δικαιούνται να παραμείνουν στο σπίτι, αφού ειδοποιήσουν σε προγενέστερο χρόνο τον εργοδότη τους.

10) Για τους λοιπούς υπαλλήλους που ανήκουν σε άλλες ευπαθείς ομάδες πλην των καρκινοπαθών, τι προβλέπεται;

Δυστυχώς, για τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους, που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, δεν προβλέπεται ακόμα η χρήση ειδικής άδειας. Αναμένεται όμως η έκδοση νέας υπουργικής απόφασης με πρόβλεψη και για αυτές τις κατηγορίες.

Εκείνοι, προς το παρόν, το μόνο που δύνανται να κάνουν , είναι να επικοινωνήσουν άμεσα με τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης προσωπικού, ενημερώνοντάς τον για την κρίσιμη κατάσταση της υγείας τους, ώστε εκείνος να τους αναθέσει, όπου αυτό είναι εφικτό Back office εργασίες, δηλαδή γραφειακής υποστηρικτικής φύσης καθήκοντα ώστε να μην έρχονται σε επαφή με το κοινό. Δεν παύει όμως το ανωτέρω, να αποτελεί μια «υπουργική προτροπή», προς τις δημόσιες υπηρεσίες και να μην ενδύεται υποχρεωτικού χαρακτήρα, καθώς εναπόκειται στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια του προϊστάμενου αν θα προστατέψει τα εν λόγω ευπαθή άτομα ή όχι.

11) Πρόταση για αντιμετώπιση του κενού ρύθμισης.

Για αυτό τον λόγο κρίνεται ζωτικής σημασίας είτε να υιοθετηθεί από το Δημόσιο Τομέα, η ρύθμιση για όλες τις ευπαθείς ομάδες ανεξαιρέτως στον ιδιωτικό τομέα, είτε η παραπάνω προτροπή για τη θέση σε εργασίες Back office με αυτοπρόσωπη παρουσία ή εξ αποστάσεως εργασία (τηλεργασία), να λάβει υποχρεωτικό χαρακτήρα.