Οι «τρύπες» της ΠΝΠ για την άδεια ειδικού σκοπού – Στον «αέρα» πολλοί εργαζόμενοι

Κενά και παραλείψεις έχουν εντοπιστεί σχετικά με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) που αφορά την άδεια ειδικού σκοπού. Σχεδόν μία εβδομάδα, μετά την έναρξη εφαρμογής της, διαπιστώνονται συγκεκριμένα ζητήματα, τα οποία χρήζουν άμεσης ρύθμισης, ώστε να χορηγηθεί στους δικαιούχους. Ο γνωστός εργατολόγος Γιάννης Καρούζος έχει κωδικοποιήσει τις παραλείψεις αυτές σε εννέα ξεχωριστά σημεία.

Αυτά είναι:

1) Δεν υπάρχει πλαίσιο κυρώσεων

Συγκεκριμένα, στην ΠΝΠ δεν προβλέπεται κανένα πρόστιμο διοικητικής ή ποινικής φύσεως στην περίπτωση που εργοδότης αρνηθεί την χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού, παρά την πλήρωση όλων των νομίμων προϋποθέσεων για τη λήψη της. Η εν λόγω παράλειψη δημιουργεί ποικίλα προβλήματα νόμιμης και ορθής εφαρμογής των εξαγγελθέντων προληπτικών μέτρων.

Γιάννης Καρούζος, δικηγόρος – εργατολόγος

2) Δεν υπάρχει πρόβλεψη για ελεύθερους επαγγελματίες

Ουδεμία ρύθμιση έλαβε χώρα για την περίπτωση των γονέων που είναι και οι δύο ελεύθεροι επαγγελματίες, για τους οποίους δεν προβλέπεται άδεια ειδικού σκοπού, ή η χορήγησης οικονομικού βοηθήματος. Αντιθέτως, στην Ιταλία, ψηφίστηκε η χορήγηση μηνιαίου επιδόματος ύψους 500 ευρώ για αυτή την κατηγορία γονέων.

3) Τι ισχύει για τους εργαζόμενους σε απογευματινή ή νυχτερινή βάρδια;

Μεγάλα πρακτικά προβλήματα θα δημιουργήσει και αυτή η νομοθετική παράλειψη, καθώς δεν ρυθμίζεται η κατηγορία των εργαζομένων που παρέχουν τις υπηρεσίες τους με βάρδιες, και συγκεκριμένα, αν δικαιούνται ή όχι τη χρήση άδειας ειδικού σκοπού.

4) Το πρόβλημα της ημερομηνίας δημοσίευσης

Η ΠΝΠ αναφέρει ως εναρκτήριο γεγονός της εφαρμογής της, άρα και λήψης της άδειας ειδικού σκοπού, τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αν και το ΦΕΚ της ΠΝΠ, φέρει ως ημερομηνία την 11η-03-2020, το τελευταίο δημοσιεύθηκε και κυκλοφόρησε στο κοινό στις 12-03-2020. Αποτέλεσμα τούτου, πολλές υπηρεσίες και εργοδότες, υποστηρίζουν ότι το δικαίωμα λήψης ειδικής άδειας ξεκίνησε στις 11-03-2020. Το νομικά ορθό είναι να διασαφηνιστεί και με την έκδοση εγκυκλίου, ότι η ημερομηνία της δημοσίευσης είναι εκείνη της πραγματικής κυκλοφορίας του ΦΕΚ, δηλαδή η 12η-03-2020.

5) Καμία πρόβλεψη για τους εργαζόμενους που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες (πχ καρκινοπαθείς, έγκυοι, με αναπνευστικά προβλήματα)

Καμία ρύθμιση και προστατευτική πρόβλεψη δεν έγινε για τις ευπαθείς ομάδες στις οποίες εντάσσονται εργαζόμενοι με υποκείμενα νοσήματα. Αποτέλεσμα τούτου, από τη στιγμή που οι εν λόγω εργαζόμενοι, δεν είναι γονείς τέκνων που είναι εγγεγραμμένα σε βρεφονηπιακούς, νηπιακούς σταθμούς, ή που φοιτούν έως τη Γ τάξη Γυμνασίου, παρά τον χαρακτηρισμό τους ως ευπαθείς κατηγορίες συμπολιτών, δεν δικαιούνται κανένα είδος ειδικής άδειας, με αποτέλεσμα είτε να εξωθούνται σε λήψη κανονικής άδειας ή άδειας άνευ αποδοχών, είτε να παραμένουν στην εργασία τους, διακινδυνεύοντας την ατομική του υγεία και συγχρόνως εκείνη του κοινωνικού συνόλου. Θα ήταν θεμιτό τουλάχιστον να υπήρχε πρόβλεψη υποχρεωτικής θέσης αυτών σε καθεστώς τηλεργασίας (εργασίας από το σπίτι).

6) Δεν υπάρχει ρητή πρόβλεψη για μονογονεϊκή οικογένεια

Αν και ρυθμίζεται το ζήτημα των διεζευγμένων ή εν διαστάσει γονέων εργαζομένων, πλην όμως δεν ρυθμίζεται ρητά η περίπτωση του μονογονέα, δημιουργώντας ποικίλα πρακτικά προβλήματα.

7) Δεν υιοθετήθηκε το ηλικιακό όριο των παιδιών

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν υιοθετήθηκε το ηλικιακό όριο των τέκνων των εργαζόμενων, προκειμένου να προσδιοριστεί αν οι τελευταίοι δικαιούνται ή όχι την ειδική άδεια. Αντιθέτως, προβλέφθηκε η τάξη φοίτησης των παιδιών, η οποία προσδιορίστηκε στην Γ τάξη Γυμνασίου. Η εν λόγω επιλογή, μπορεί να ευνοήσει περιστατικά κατάχρησης δικαιώματος λήψης άδειας ειδικού σκοπού, καθώς, με την νομοθετική ρύθμιση, όπως αυτή έχει δημοσιευθεί, εργαζόμενος γονέας τέκνου που έχει κλείσει τα 17 έτη αλλά φοιτά στην Γ Γυμνασίου, δικαιούται να κάνει χρήση ειδικής άδειας για την φύλαξη και επίβλεψή του!

8) Διαφορές ανάμεσα στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και στους δημόσιους υπαλλήλους

Νομοτεχνική παράλειψη της ΠΝΠ να προβλέψει ειδικά την περίπτωση που ο ένας γονέας είναι δημόσιος υπάλληλος και ο άλλος ελεύθερος επαγγελματίας, ο δημόσιος υπάλληλος δικαιούται τη λήψη ειδικής άδειας, έχει δημιουργήσει αδικαιολόγητα κωλύματα στο δικαίωμα των υπαλλήλων να κάνουν χρήση της ειδικής άδειας. Από τη στιγμή που η άνω πρόβλεψη υπάρχει για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, θα πρέπει αναλογικά να εφαρμοστεί και για τους δημοσίους υπαλλήλους

9) Ασαφές το πλαίσιο της τηλεργασίας με απόφαση του εργοδότη

Σημαντικά προβλήματα έχει δημιουργήσει στις επιχειρήσεις, η παράλειψη ρητής ρύθμισης της άνω περίπτωσης, με εργαζομένους που αν και έχουν υπαχθεί σε καθεστώς τηλεργασίας από τον εργοδότη τους, αιτούνται την λήψη άδειας ειδικού σκοπού. Με δεδομένο, ότι η εν λόγω άδεια θεσμοθετήθηκε για την επίβλεψη των παιδιών, τα οποία θα βρίσκονται στο σπίτι, λόγω της αναστολής λειτουργίας των σχολικών μονάδων, πρέπει να συναχθεί ότι εφόσον ο εργαζόμενος παρέχει τις υπηρεσίες του από το σπίτι, αποκλείεται από την χρήση της άνω άδειας.

Δεν δικαιούνται την ειδική άδεια σκοπού, όσοι εργαζόμενοι έχουν εξαντλήσει την άδεια αναψυχής. Έτσι, εκτός του πεδίου εφαρμογής της ΠΝΠ που θεσπίζει την άδεια ειδικού σκοπού, είναι όσοι εργαζόμενοι έχουν ήδη εξαντλήσει την άδεια αναψυχής. Το ζήτημα αυτό πρόκειται να δημιουργήσει πολλά προβλήματα, καθώς οι εν λόγω εργαζόμενοι σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα νομοθετικές προβλέψεις δεν μπορούν να λάβουν καμία άλλη άδεια, πλην της άδειας άνευ αποδοχών.