ΟΚΕΔ: Η ανεργία μειώνεται, αλλά «καλπάζει» η ευέλικτη εργασία

At a crossroads - Decisions and choices concept

Οι επιχειρήσεις «ανακυκλώνουν» υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης μετατρέποντας τις συμβάσεις αορίστου χρόνου σε ατομικές και σε ευέλικτες θέσεις απασχόλησης.

Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει ο Όμιλος για τα Κοινωνικά και Εργασιακά Δικαιώματα (ΟΚΕΔ) αναλύοντας τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ και της ΕΛΣΤΑΤ. Ο Όμιλος τονίζει ότι η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων προκάλεσε την αύξηση της απασχολησιμότητας τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα και θεωρεί ότι η αναιμική ανάκαμψη που παρατηρείται ερμηνεύεται με την «επιχειρηματικότητα της ανάγκης» και μεταφράζεται με τη λειτουργία πολλών καφέ και ταχυφαγείων.

Σύμφωνα με την ανάλυση του ΟΚΕΔ, πράγματι οι δείκτες απασχόλησης της Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛΣΤΑΤ) δείχνουν ότι η ανεργία έχει υποχωρήσει. Από το 26,65% το α’ τρίμηνο του 2015, την περίοδο που ανέλαβε η σημερινή κυβέρνηση, στο 24,9% το αντίστοιχο διάστημα το 2016 και στο 23,35% το διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου 2017. Όμως διερωτάται: μειώθηκε η ανεργία ή μήπως αυξήθηκε η απασχολησιμότητα;

Αναλύοντας τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ο ΟΚΕΔ συμπεραίνει ότι:

  1. Κατ’ αρχήν μειώθηκε σε αυτή τη διετία ο ενεργός πληθυσμός. Το 2016 εργάζονταν ή αναζητούσαν εργασία 4.801,4 χιλιάδες πολίτες. Το 2017 αυτός ο αριθμός έπεσε στις 4.774 χιλιάδες ανθρώπους. Δηλαδή καταγράφηκε μείωση του ενεργού δυναμικού κατά 7.400 άτομα. Εξέλιξη που αποδίδεται στην απογοήτευση των μακροχρόνιων ανέργων που σταμάτησαν να αναζητούν εργασία και τις αυξημένες συνταξιοδοτήσεις (λόγω αύξησης των ορίων ηλικίας τον Αύγουστο του 2015 –γ’ μνημόνιο- και τις μειώσεις των συντάξεων με την α’ αξιολόγηση του γ’ μνημονίου τον Μάιο του 2016 και τον νόμο 4387/16).
  2. Πέρυσι (το διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου) η απασχόληση, γενικά, αυξήθηκε από 3.606,3 χιλιάδες το α’ τρίμηνο του 2016 στις 3.659,3 χιλιάδες. Δηλαδή προστέθηκαν επιπλέον 53.000 θέσεις απασχόλησης. Οι εργαζόμενοι όμως οι οποίοι απασχολούνται έως 34 ώρες την εβδομάδα ήταν 975.900 άτομα το α’ τρίμηνο του 2016 και φέτος αυξήθηκαν στο 1.012.000 άτομα. Δηλαδή η συνολική απασχόληση (θετικές ροές) αυξήθηκε κατά 53.000 άτομα και οι θέσεις μερικής απασχόλησης αυξήθηκαν κατά 36.100 άτομα. Άρα, το 66% των νέων εισροών στην αγορά εργασίας, 2 στις 3 καθαρές θέσεις εργασίας, είναι μερικής απασχόλησης ή διαλείπουσας εργασίας κάτω των 35 ωρών την εβδομάδα.
  3. Αν ληφθεί υπόψη ότι οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν –σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος Εργάνη– το α’ τρίμηνο του 2015 (απολύσεις, συνταξιοδοτήσεις, οικειοθελείς αποχωρήσεις) ήταν 401.715 (και αναπληρώθηκαν από 435.553 νέες προσλήψεις, άρα υπάρχει θετικό ισοζύγιο 33.635) έναντι 377.876 απωλειών (απολύσεις, συνταξιοδοτήσεις κ.λπ.) το 2016, σημαίνει ότι φέτος οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα προχώρησαν σε μια πιο βαθειά ανανέωση του εργατικού δυναμικού. Και, ως γνωστόν (στοιχεία από «Εργάνη»), το 2017 οι προσλήψεις ήταν σε ποσοστό 53% ευέλικτης απασχόλησης (40% μερική απασχόληση και 13% η διαλείπουσα τον περασμένο Αύγουστο του 2017).
  4. Κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις «ανακυκλώνουν» υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης μετατρέποντας τις συμβάσεις αορίστου χρόνου σε ατομικές και σε ευέλικτες θέσεις απασχόλησης (11,5 % του υφισταμένου προσωπικού το 2016 απασχολούνταν με μερική απασχόληση από 4,5% το 2007). Και τους αντικαθιστούν με νέους:

α. χαμηλόμισθους και με λιγότερες ώρες εργασίας και

β. τους συνταξιοδοτούμενους αντικαθιστούν με part time. Και όταν «χάνονται» δύο 8ωρα, αυτά καλύπτονται είτε από τέσσερα 4ωρα ή, έστω, τρία 6ωρα…

Δηλαδή, ναι μεν η ανεργία μειώθηκε σαν ποσοστό αλλά, έχουμε περισσότερους εργαζόμενους με μερική απασχόληση και διαλείπουσα εργασία και με χαμηλότερους μισθούς σε βάρος όσων εργάζονταν με 8ωρο ημερησίως.

Άρα, ο συνολικός όγκος εργασίας δεν αυξήθηκε και οι πραγματικές αμοιβές δεν έμειναν ανέπαφες. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα, κάτι που θα ενίσχυε την κατανάλωση, θα αύξανε την (εγχώρια) παραγωγή, θα δημιουργούσε νέες θέσεις εργασίας, θα πυροδοτούσε την ανάπτυξη και θα ενίσχυε με υγιείς πόρους το ασφαλιστικό, καταλήγει ο ΟΚΕΔ.