Το πρώτο αντικαταθλιπτικό ταχείας δράσης με τη μορφή ρινικού σπρέι πήρε έγκριση στις ΗΠΑ, αλλά με ελεγχόμενη χρήση

Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ ενέκρινε ένα αντικαταθλιπτικό ρινικό σπρέι που έχει αναπτύξει η εταιρεία Johnson & Johnson (Janssen Pharmaceutical Companies) και το οποίο προορίζεται για ανθρώπους, στους οποίους δεν είναι αποτελεσματικά τα σημερινά αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Ψυχίατροι και ασθενείς περιμένουν το νέο φάρμακο, που δρα μέσα σε μερικές ώρες αντί για εβδομάδες ή μήνες, με την ελπίδα ότι θα δρα εκεί που άλλα φάρμακα αποτυγχάνουν.

Το σπρέι με τη δραστική ουσία εσκεταμίνη (προέρχεται από την αναισθητική ουσία κεταμίνη, η οποία είχε χρησιμοποιηθεί και σαν ναρκωτικό σε πάρτι), θα διατίθεται στην αγορά με την εμπορική ονομασία Spravato. Αποτελεί την πρώτη νέου τύπου φαρμακευτική θεραπεία της κατάθλιψης εδώ και πάνω από 30 χρόνια και προσφέρει ελπίδες σχετικά γρήγορης δράσης και δυνατότητα θεραπείας ασθενών που έχουν αποδειχθεί ανθεκτικοί σε άλλα φάρμακα.

Παράλληλα, η FDA έχει θέσει περιορισμούς στη χρήση του σπρέι, από φόβο μήπως γίνει κατάχρησή του. Έτσι, οι ασθενείς θα πρέπει να το παίρνουν σε ιατρείο ή σε κλινική και δεν θα μπορούν να το αγοράσουν για να το χρησιμοποιούν στο σπίτι τους, ενώ θα παρακολουθούνται από τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης για τουλάχιστον δύο ώρες από τη λήψη της δόσης του Spravato.

«Υπάρχει μια μακροχρόνια ανάγκη για πρόσθετες αποτελεσματικές λύσεις για την ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη, μια σοβαρή και απειλητική για τη ζωή κατάσταση», δήλωσε η Tiffany Farchione, MD, ενεργός διευθυντής της Διεύθυνσης Ψυχιατρικών Προϊόντων στο Κέντρο Φαρμακευτικής Αξιολόγησης Φαρμάκων. «Οι ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές που μελέτησαν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα αυτού του φαρμάκου, μαζί με προσεκτική επανεξέταση μέσω της διαδικασίας έγκρισης φαρμάκων του FDA, συμπεριλαμβανομένης μιας εμπεριστατωμένης συζήτησης με τις εξωτερικές συμβουλευτικές επιτροπές μας, ήταν σημαντικές για την απόφασή μας να εγκρίνουμε αυτή τη θεραπεία. Το φάρμακο θα είναι διαθέσιμο μόνο μέσω ενός περιορισμένου συστήματος διανομής και θα πρέπει να χορηγείται σε ένα πιστοποιημένο ιατρείο όπου ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να παρακολουθεί τον ασθενή».


Η χρήση του Spravato μπορεί να επηρεάσει την προσοχή, την κρίση, τη σκέψη, την ταχύτητα αντίδρασης και τις κινητικές δεξιότητες. Οι ασθενείς δεν πρέπει να οδηγούν ή να χειρίζονται μηχανές μέχρι την επόμενη ημέρα και μετά από ξεκούραστο ύπνο. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που παρουσιάστηκαν σε ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με Spravato στις κλινικές δοκιμές ήταν αποπροσανατολισμός, ζάλη, ναυτία, καταστολή, ίλιγγος, μειωμένη αίσθηση ή ευαισθησία (υπαισθησία), άγχος, λήθαργος, αυξημένη αρτηριακή πίεση, έμετος και αίσθημα μέθης. Επίσης οι ασθενείς με ασταθή ή ελαφρώς ελεγχόμενη υπέρταση ή προϋπάρχουσες ανευρυσματικές αγγειακές διαταραχές μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών ή εγκεφαλικών αγγείων.

Για «αναμφισβήτητα σημαντική εξέλιξη» έκανε λόγο ο καθηγητής ψυχιατρικής Τζέφρι Λίμπερμαν του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης, όμως εμφανίσθηκε επιφυλακτικός, καθώς ακόμη αρκετά πράγματα δεν είναι γνωστά για το νέο φάρμακο, ιδίως όσον αφορά την μακρόχρονη χρήση του.